Nedir?

Vajinoplasti, vajinal kanalı sıkılaştırmak amacıyla gerçekleştirilen cerrahi bir vajinal gençleştirme prosedürüdür. Bu işlem genellikle vajina girişini cerrahi olarak sıkılaştıran perineoplasti ile birlikte uygulanır. Bu iki prosedür bir arada; sürtünme ve dolgunluk hissini artırarak cinsel işlevi ve tatmini iyileştirirken vajina girişinin estetik görünümünü de geliştirir.

Vajinoplasti, yaygın olarak Kegel kasları olarak bilinen levator kaslarını sıkılaştırdığı ve mesane ile üretraya (idrarın vücuttan çıktığı kanal) daha iyi destek sağladığı için idrar kaçırma sorununu azaltmaya da yardımcı olabilir.

Belirtmek gerekir ki "vajinoplasti" terimi özgün olarak cinsiyet geçiş cerrahisini ifade etmekteydi. Penis ve skrotum dokusunun yeni bir vajina, labia ve klitorise dönüştürülerek tam işlevsel kadın genital organlarının oluşturulduğu bu prosedürle ilgilenen trans kadınlar, MTF vajinoplastisine ilişkin özel rehbere başvurmalıdır.

Vajinasız doğan ya da vajinal rekonstrüktif cerrahi düşünen bireyler, neovajina cerrahisine ilişkin bilgileri incelemek isteyebilir.

Detaylar

Kadınlar sıklıkla doğum sonrasında vajinoplasti yaptırmayı düşünür; çünkü vajinalarının artık eskisi gibi hissettirmediğini veya işlev görmediğini fark ederler. Pek çok kadın, her şeyin farklı hissettirdiğini ve artık önceki gibi olmadığını ifade eder.

Doğumun vajina kasları, bağlar ve dokular üzerinde yarattığı büyük fiziksel stres, kanalın ne kadar gevşek ya da sıkı hissettirdiğini etkileyen değişikliklere yol açabilir. Vajinal doku, alttaki kasların birbirinden ayrılmaya başlayacağı noktaya kadar gerebilir. Bunun sonucunda vajina genişler ve cinsel ilişki sırasında G-noktası ile klitoris üzerindeki baskı azalır.

Ancak vajinal gevşekliğin tek nedeni doğum değildir. Genetik yapı, doğal yaşlanma süreci ve menopoz da bu duruma katkıda bulunan diğer etkenler arasında yer alır. Örneğin östrojen seviyelerindeki düşüş, cinsel ilişki sırasında penisi tutmaya yardımcı olan ve rugae olarak bilinen vajinal kıvrımların kaybolmasına neden olabilir.

Aşırı kilo alımı ve kaybı da vajinal gevşekliğe yol açan aşırı gerilmeye neden olabilir. Bunların yanı sıra kronik ıkınma ve daha büyük partnerlerle yaşanan cinsel ilişki de bu durumu tetikleyebilir; tüm bu faktörler zamanla vajinal tonusu kümülatif biçimde olumsuz etkileyebilir.

Artıları ve Eksileri

Vajinal kanal sıkılaştırılarak cinsel ilişki sırasında özgüven ve cinsel tatmin artışı sağlanabilir; bu durum pek çok hasta tarafından olumlu bir değişim olarak ifade edilmektedir.
- Levator kaslarını (Kegel kasları olarak da bilinir) güçlendirip sıkılaştırdığından, vajinoplasti idrar kaçırma sorununu azaltmaya yardımcı olabilir.
- Ameliyat sonrası ağrı genellikle iyi kontrol altına alınabilmekte; hastaların büyük çoğunluğu ciddi bir ağrı yerine yalnızca hafif bir rahatsızlık hissetmektedir.
- Sonuçlar 10 yıl veya daha uzun süre kalıcı olabilir. Kaslar ve dokular yaşla birlikte doğal olarak gevşese de ameliyat öncesindeki kadar sarkmaları pek olası değildir.
- Kişisel hedeflere bağlı olarak vajinoplasti, labioplasti gibi diğer genital estetik prosedürlerle birlikte de uygulanabilir.

Dezavantajlar
- Vajinoplasti, mesane veya rektum sarkması gibi tıbbi durumları tedavi etmez; ancak gerektiğinde bu sorunlar aynı ameliyat sırasında ele alınabilir.
- Cerrahi riskler arasında kanama, yara izi oluşumu, enfeksiyon ve kısmi his kaybı sayılabilir.
- İyileşme sürecinde en az üç ila beş günlük dinlenme gereklidir; hastalara genellikle en az altı hafta boyunca cinsel ilişkiden kaçınmaları önerilir.
- Görece maliyetli bir cerrahi prosedür olan vajinoplasti, isteğe bağlı estetik bir müdahale olarak değerlendirildiğinden sağlık sigortası tarafından karşılanmayabilir. Bununla birlikte, belgelenmiş bir tıbbi durumun tedavisine yönelik işlemlerle birlikte yapılması halinde bazı masraflar kısmen karşılanabilir.
- Sonuçların her zaman beklentileri karşılayacağı garanti edilemez. Bazı hastalar, işlem sonrasında vajinal sıkılaşmanın yeterli düzeyde gerçekleşmediğini ifade etmektedir.

Ne Kadar Sürer?

Vajinal gevşeklik veya sarkma hisseden; cinsel ilişki sırasında azalmış sıkışma hissi yaşayan, tampon tutmakta güçlük çeken ya da ilişki sırasında gaz benzeri sesler (queefing olarak bilinir) oluşan kadınlar vajinoplastiden fayda görebilir. Vajinal açıklıkta yeterli destek olmaması penisin kaymasına neden olabilir. Hastalar sıklıkla ilişki sırasında aşırı ıslak veya aşırı kaygan hissettiklerini belirtir; zira fazla mukus salgısı aşırı kayganlaşmaya yol açarak bir veya her iki partnerin hissini azaltabilir.

Rugae olarak bilinen iç vajinal kıvrımların kaybı da vajinal kanalın düz hissettirmesine katkıda bulunabilir. Bu durum; doğuma bağlı skarlaşma, yaşlanma, pelvik gevşeme veya östrojen eksikliğinden kaynaklanabilir.

Kegel egzersizleri, pelvik taban fizyoterapisi veya Emsella tedavileri levator kaslarını yeterince güçlendirememişse cerrahi bir seçenek olarak değerlendirilebilir. Kegel egzersizleri bazı kadınlarda pelvik kas sıkılaşması konusunda belirli bir iyileşme sağlayabilir; ancak etkinliklerinin sınırlılıkları mevcuttur.

Doğum sonrası pek çok kadın için Kegel egzersizleri yapmak fiilen imkânsız olabilir; çünkü doğum, pelvik taban kaslarının tamamen ayrılmasına neden olabilir. Bu durumda kaslar birbirine bağlı olmadığından istemsiz olarak kasılamazlar. Konsültasyon sırasında vajinal kasların ayrılıp ayrılmadığını değerlendirmek amacıyla pelvik muayene yapılır; uzmanlar cerrahi sonuçlar hakkında gerçekçi beklentiler oluşturulmasına yardımcı olur ya da uygun durumlarda cerrahi dışı alternatifleri önerir.

Vajinal sıkılaştırma prosedürüne geçmeden önce doğumun üzerinden en az bir yıl geçmesini beklemek genel olarak tavsiye edilir; zira vajinanın iyileşmesi ve doğal tonusunu yeniden kazanması zaman alır.

Vajinoplasti sonrasında gelecekte hamile kalmak mümkündür; ancak vajinal doğum, cerrahi sıkılaştırmanın etkisini ortadan kaldıracaktır. Sezaryen doğum, cerrahi sonuçlar üzerindeki etkiyi en aza indirmeye yardımcı olabilir.

Ulaşılabilecek sıkılaştırma derecesi konusunda gerçekçi olmayan beklentileri olan ya da ciddi kardiyak veya pulmoner rahatsızlıklar, genel sağlık sorunları gibi önemli tıbbi komplikasyonları bulunan ve kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalar vajinoplasti için uygun aday olarak değerlendirilmez.

Güvenlik

Her cerrahi işlemde olduğu gibi, vajinoplasti de belirli riskler taşımaktadır. Bu riskler arasında enfeksiyon, kanama, geçici uyuşma, cinsel ilişki sırasında ağrı, azalmış veya kaybolmuş his ve iz oluşumu sayılabilir. Güncel cerrahi teknikler kullanan, yüksek deneyime sahip ve sertifikalı bir cerrah seçmek, bu olası komplikasyonların en aza indirilmesine yardımcı olabilir.

İyileşme Süreci

Vajinoplasti ameliyatından iyileşme süreci genellikle 3 ila 5 günlük başlangıç dinlenme dönemi gerektirir; tam iyileşme ise 6 haftaya kadar sürebilir. Bu süreçte neler yaşanabileceği aşağıda açıklanmaktadır.

İlk hafta boyunca şişlik, rahatsızlık hissi ve özellikle ayakta dururken belirginleşen sürekli bir baskı hissi yaşanabilir. Pek çok hasta bu hissi, sürekli tuvalete gitme ihtiyacı olarak tanımlar. Bu his genellikle ilk haftanın sonunda geçer. Bu dönemde reçeteli ağrı kesiciler önerilebilir.

Vajinal tampon ameliyatın ertesi sabahı çıkarılır. Bunun ardından hastalar, uzmanlarının talimatları doğrultusunda her tuvalet ziyaretinin ardından kesi bölgesini ve genital alanı temizlemeye başlayabilir.

Bazı hastalarda ameliyat sonrasında kas spazmları, anestezi etkileri ve şişlik nedeniyle geçici olarak idrar yapma güçlüğü yaşanabilir. Bu durumlarda idrar sondası takılır ve genellikle ameliyattan iki ila dört gün sonra gerçekleştirilen ilk kontrol randevusunda çıkarılır.

Çoğu hasta, uzmanının yönlendirmesine bağlı olarak dört ila beş gün sonra işe dönebilir.

İkinci haftanın sonunda şişliğin belirgin biçimde azalmaya başlaması beklenir. Buz uygulamak ve uzun süre ayakta durmaktan kaçınmak şişliğin yönetilmesine yardımcı olabilir.

İyileşme sürecinde kabızlıktan kaçınmak özellikle önemlidir. Hastalar ameliyat öncesinde bağırsak temizliği yaptırmayı değerlendirebilir; ameliyat sonrası dönemde ise dışkı yumuşatıcılar kullanılabilir.

Ameliyattan sonra en az iki hafta boyunca araç kullanmaktan kaçınılmalıdır. Kontrol randevularına ulaşım da dahil olmak üzere günlük işler için yakınlardan destek alınması önemle tavsiye edilir. Bazı uzmanlar, reçeteli ağrı kesici kullanımı sona ermişse bir hafta sonra araç kullanılmasına izin verebilir.

Ameliyat sonrasında en az üç hafta boyunca —uzman aksini önermediği sürece daha uzun süre— küvet, jakuzi veya sauna kullanımından kaçınılmalıdır.

İlk dört ila altı hafta boyunca görülen kahverengi veya sarımsı akıntı normaldir ve dikişlerin erimesiyle birlikte ortaya çıkar.

Labiyal şişlik genellikle altıncı haftanın civarında çözülmeye başlar. İç vajinal dikişlerin tamamen erimesi ve şişliğin geçmesi altı ila sekiz haftayı bulabilir; bu noktada hastalar vajinal açıklıkta ve kanalda belirgin bir sıkılaşma fark etmelidir.

Cinsel ilişkiye altı haftanın ardından güvenle yeniden başlanabilir. Yavaş başlamak ve bol miktarda kayganlaştırıcı kullanmak önerilir. Egzersiz, ağır cisim kaldırma ve tampon kullanımı da bu aşamada yeniden başlanabilir. Vajinal duvarlar ve dış bölgeler bu noktada daha doğal ve esnek bir his vermelidir.

Üretra şişli kaldığı sürece geçici idrar kaçırma yaşanabilir; bu durum 12 haftaya kadar sürebilir.

Bazı hastaların vajinayı kademeli olarak genişletmek için dilatatör kullanması gerekebilir; tedaviyi yürüten uzman, dilatasyon uygulanıp uygulanmayacağı, ne zaman ve nasıl yapılacağı konusunda rehberlik edecektir.

Aktivite kısıtlamaları kalktıktan sonra vajinal germe egzersizleri ile östrojen kremi veya E vitamini yağı kullanılarak yapılan skar masajı da önerilebilir.

Enfeksiyon riskini azaltmak için titiz bir kişisel hijyen rutini sürdürmek büyük önem taşır. Bu; genital bölgeye her temastan önce ve sonra elleri yıkamayı, her gün duş almayı ve sürtünmenin bakteri transferini kolaylaştırabileceği göz önünde bulundurularak dar kıyafetlerden kaçınmayı kapsar.

Sonuçlar

Ameliyat sonrası vajinal şişliğin büyük ölçüde geçmesiyle birlikte, sonuçlar genellikle altı hafta civarında belirginleşmeye başlar. Tam ve nihai sonuçlar ise iyileşme sürecinin tamamlandığı ameliyat sonrası dördüncü ile altıncı aylar arasında elde edilir.

Uluslararası Kadın Dermatolojisi Dergisi'nde (International Journal of Women's Dermatology) yayımlanan "Vajinal Gençleştirme: Neşterden Cihazlara" başlıklı araştırma, bu prosedürün cinsel işlev üzerinde olumlu etkiler yarattığını ortaya koymuştur. Araştırmaya göre hastaların %81,6'sı sonuçlardan çok memnun, %14,5'i memnun olduğunu belirtirken yalnızca %3,9'u memnuniyetsizliğini ifade etmiştir.

Sonuçlar, elde edilen kas sıkılaşmasının derecesine ve sonraki yıllarda meydana gelen gerilme miktarına bağlı olarak genellikle yaklaşık 10 yıl sürer. Doğal yaşlanma süreciyle birlikte kaslarda zamanla kademeli bir gevşeme yaşanabilir; ancak kasların ameliyat öncesindeki gevşeklik düzeyine geri dönmesi beklenmez. Yaklaşık 10 yıl sonra sonuçların azaldığı durumlarda küçük bir revizyon prosedürü düşünülebilir.

En iyi uzun vadeli sonuçlar için cerrahi düzeltme tek başına yeterli değildir. Hastalara, ameliyat sonrasında düzenli pelvik taban güçlendirme egzersizleri yapmaları ve uygun görülen vakalarda uzman gözetiminde elektronik vajinal kas güçlendirme cihazlarından yararlanmaları önerilir. Ameliyat vajinal kasları birbirine yaklaştırır; ancak bu kasların güç ve kalınlık kazanması, düzenli egzersizle sağlanır.

Alternatifler

Vajinoplasti, vajinal sıkılaştırma için cerrahi altın standart olarak kabul edilmekte olup tüm cerrahi dışı vajinal gençleştirme prosedürleri bu işleme kıyasla değerlendirilmektedir. Cerrahi için henüz hazır olmayan ya da uygun aday olmayan kişiler için vajinal dokuları gençleştirmeye yönelik birkaç cerrahi dışı seçenek mevcuttur; ancak bu yöntemlerin hiçbiri altta yatan kasları gerçek anlamda sıkılaştırmamaktadır. - ThermiVa gibi radyofrekans (RF) tedavileri, vajinal dokuya ısı ileterek dokunun sıkılaşmasını sağlar ve kolajen üretimini uyarır. Tedavi yaklaşık 30

Sikca Sorulan Sorular