Nedir?

Upneeq (oksimetazolin), üst göz kapağı kasındaki zayıflıktan kaynaklanan sarkık göz kapaklarını — tıbbi adıyla pitoz — geçici olarak iyileştiren reçeteli bir göz damlasıdır. Düşük göz kapakları, kişiyi yorgun ya da üzgün göstererek estetik bir sorun oluşturabileceği gibi, görüşü kısıtlayan işlevsel bir probleme de yol açabilir.

Damla, göz kapağını kaldırmaktan sorumlu kaslardan birini kasarak çalışır ve kapağın 1–2 milimetre daha geniş açılmasını sağlar; bu fark ince ama belirgin bir iyileşme olarak kendini gösterir. Zaman zaman "damla ve kaldırma" olarak da adlandırılan bu uygulama günde bir kez yapılır. Sonuçlar genellikle 15 dakika içinde ortaya çıkar ve 6–8 saat sürer. Upneeq, daha önce sarkık göz kapaklarının tedavisinde başvurulan başlıca seçenekler olan Botoks gibi nörotoksinlere ve cerrahi pitoz düzeltmesine alternatif bir çözüm sunmaktadır.

Nasıl Çalışır?

Upneeq (oksimetazolin hidroklorür oftalmik solüsyon), kan damarlarını daraltarak etki eden bir vazokonstriksiyon ajanıdır. Aynı aktif bileşen, Afrin gibi nazal dekonjestan spreylerde de bulunmakta olup burun pasajlarındaki kan damarlarını daraltarak hava akışını iyileştirir. Üst göz kapağına uygulandığında, oksimetazolin göz kapağının kaldırılmasından sorumlu olan Müller kasını aktive ederek yaklaşık 2 mm'lik bir kaldırma etkisi sağlar.

Kimler İçin Uygun?

Yetişkinlerin yaklaşık %10-12'sinde göz kapağı düşüklüğü görülmekte olup bu durum oldukça yaygın bir sorundur. Ancak Upneeq her hasta için uygun değildir.

İlaç yalnızca edinilmiş pitozda — yani genellikle yaşlanmaya bağlı olarak zamanla gelişen göz kapağı düşüklüğünde — etkilidir; doğumdan itibaren var olan konjenital pitozun tedavisinde kullanılmaz.

Upneeq'in geçici kaldırma etkisi, aşağıdaki kişiler için uygun bir seçenek olabilir:
- Özel bir etkinlik veya fotoğraf çekimi için gözlerin daha açık görünmesini sağlayacak hızlı bir iyileşme isteyenler.
- 5-6 mm'lik kalıcı bir kaldırma sağlayabilen cerrahi göz kapağı düzeltmesinden çekinen ya da cerrahi için uygun aday olmayan kişiler.
- Ameliyata karar vermeden önce olası sonuçları öngörmek, yani ameliyat sonrası görünümlerini önceden hissetmek isteyenler.

2 mm'den fazla kaldırma gerektiren ileri derece pitozu olan kişiler genellikle ideal aday değildir. Benzer şekilde, göz kapağı düşüklüğü fazla deri, sarkık kaşlar veya altta yatan bir göz yaralanması ya da sinir rahatsızlığından kaynaklanan kişilerin Upneeq'ten fayda görmesi beklenmez; zira ilaç bu nedenlere yönelik bir çözüm sunmamaktadır.

Artıları ve Eksileri

Upneeq göz damlaları, oldukça yaygın görülen bir soruna karşı hızlı etkili ve cerrahi gerektirmeyen bir çözüm sunar; ilk kullanımda ya da düzenli bir rutin kapsamında olsun, genellikle yalnızca 15 dakika içinde etki gösterir. Damlalar, özellikle 1–2 mm sarkma olarak sınıflandırılan hafif pitoziste oldukça etkilidir ve gözde belirgin bir açılma sağlar. Klinik çalışmalar, kullanıcıların büyük çoğunluğunun ölçülebilir bir kaldırma etkisi yaşadığını ortaya koymuş olup bu ince iyileşme genel olarak olumlu karşılanmaktadır. Bir diğer avantajı ise asimetriyi gidermek amacıyla damlaların yalnızca tek göze uygulanabilmesidir. Kuruluk, göz tahrişi ve bulanık görme gibi yan etkiler oldukça nadir görülmekte olup klinik deneylere katılanların yalnızca %1–5'inde bildirilmiştir. Damlalar, kontakt lensler ve diğer göz damlası formülasyonlarıyla da uyumludur. Bunun yanı sıra Upneeq, botulinum toksininin göç etmesi ya da yanlış yerleştirilmesi sonucu oluşan pitozisi en azından kısmen geri döndürebilmektedir.

Öte yandan, kaldırma etkisi hafif ve geçicidir; her dozun etkisi yalnızca 6 ila 8 saat sürer. 3–4 mm'lik orta düzey sarkmalar veya 4 mm'yi aşan ciddi sarkmalar için yeterli düzeltmeyi sağlayamaz. İlacın güvenilirliği yalnızca 84 güne kadar olan bir süre için değerlendirilmiş olup göz sağlığı üzerindeki uzun vadeli etkileri henüz bilinmemektedir. Ayrıca maliyetli bir seçenek olan bu ürünün şu an için jenerik versiyonu bulunmamakta ve masrafı sigorta kapsamında karşılanmamaktadır.

Nasıl Yapılır?

Upneeq'i uygulamak oldukça kolaydır. Ürün, her biri tek kullanımlık flakonlar hâlinde sunulmakta olup her flakon, göz başına bir damla için yeterli miktarda solüsyon içermektedir. Ellerinizi iyice yıkadıktan sonra, şeffaf solüsyondan her iki gözünüze günde bir kez birer damla uygulayın. Enfeksiyon riskini en aza indirmek için flakon ucunun gözünüze veya herhangi bir yüzeye temas etmemesine özen gösterin. Kontakt lens kullanıyorsanız, damlaları uyguladıktan en az 15 dakika sonra lenslerinizi takın. Hâlihazırda reçetesiz göz damlaları da dahil olmak üzere herhangi bir göz ilacı kullanıyorsanız, bunları Upneeq ile birlikte kullanmanın güvenli olup olmadığını uzmanınıza danışarak teyit edin. Onay alınması durumunda, Upneeq'i uyguladıktan sonra diğer göz ilaçlarını kullanmadan önce en az 15 dakika bekleyin.

Riskler

Upneeq, edinilmiş göz kapağı pitozunun tedavisinde güvenli ve etkili olduğu kanıtlanmış bir ilaçtır; onayı, edinilmiş blefaroptozisli 568 hastayı kapsayan dört klinik çalışmaya dayanmaktadır.

Bu çalışmalarda %0,1 oksimetazolin, 14 ila 84 günlük süreler boyunca günde bir kez uygulanmıştır. Hastaların %1–5'inde bildirilen en yaygın yan etkiler şunlardır:
- Göz iltihabı, kızarıklık ve tahriş
- Kuru göz
- Bulanık görme
- Kullanım sırasında veya sonrasında göz ağrısı
- Baş ağrısı

Yan etkilerin büyük çoğunluğu hafif düzeyde olmakla birlikte, Upneeq her hasta için uygun olmayabilir; özellikle altta yatan tıbbi durumu bulunan kişilerde dikkatli olunmalıdır.
- Upneeq kan basıncını etkileyebildiğinden, kardiyovasküler hastalığı, ortostatik hipotansiyonu ya da kontrol altına alınamamış hipertansiyon veya hipotansiyonu olan bireylerin durumlarını yakından takip etmeleri ve kullanım sırasında herhangi bir kötüleşme yaşarlarsa bir uzmana başvurmaları önerilir.
- Sjögren sendromu olan hastalar, semptomlarında kötüleşme olması durumunda doktorlarıyla iletişime geçmelidir.
- Tedavi edilmemiş glokom vakalarında Upneeq, mevcut durumu ağırlaştırabilir. Damlalar uygulandıktan sonra göz içi basıncında artış hissedilirse derhal tıbbi yardım alınmalıdır.

Upneeq reçete edilecek her hastanın, tercihen bir göz uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir; zira edinilmiş blefaroptozis, geniş bir ayırıcı tanı yelpazesine sahiptir. Bu tablo; Horner sendromu, inme ve karışık kranyal sinir felci gibi akut nörolojik durumları kapsayabilir. Potansiyel olarak ciddi bir sorunun göz damlasıyla maskelenmesinden önce bu nedenlerin dışlanması büyük önem taşımaktadır.

Uzun süreli günlük kullanım da bazı endişelere yol açmaktadır. Gözdeki kan damarları, dokunun sağlıklı işleyişini ve gözyaşı filmi kalitesini desteklemek için gerekli oksijen ile besin maddelerinin iletilmesinde kritik bir rol üstlenir; her ikisi de optimum görme için vazgeçilmezdir.

Upneeq'in düzenli kullanımı, ilacın etkisi geçtikten sonra kan damarlarının eski boyutlarına dönememesi şeklinde kendini gösteren rebound kızarıklığa yol açabilir. Klinik çalışmalarda bu rebound etkisi gözlemlenmemiş olsa da, etken maddenin kan damarlarını daraltma mekanizmasıyla çalışması göz önünde bulundurulduğunda bu olasılık göz ardı edilemez. Rebound konjesyon da potansiyel bir endişe kaynağıdır; bu durum, iki ila üç günden uzun süre kullanıldığında konjesyonu daha da kötüleştirebileceği gerekçesiyle genellikle en fazla iki ila üç ardışık gün kullanılması önerilen oksimetazolin bazlı burun spreyleriyle yaşanan duruma benzerlik göstermektedir.

Tüm bu nedenlerle bazı uzmanlar Upneeq'i uzun vadeli bir çözüm olarak uygun görmemekte ve reçeteleri birkaç hafta ile sınırlı tutmaktadır. Upneeq'in bireysel durumunuz için ne kadar süreyle kullanılmasının uygun olduğunu, alanında deneyimli bir klinisyenle görüşerek belirlemeniz büyük önem taşımaktadır.

Sikca Sorulan Sorular