Septoplasti (Burun Eğriliği)
2018 yılında yapılan bir araştırma, septoplastinin başarı oranının %43 ile %85 arasında değiştiğini ve bu durumun "septoplasti hastalarının %15'inden fazlasının semptomlarından kurtulamadığına işaret ettiğini" ortaya koymuştur.
İyileşme süresi: 5–10 gün iyileşme
Anestezi: Genel veya lokal anestezi + IV sedasyon
Nedir?
2018 yılında yapılan bir araştırma, septoplastinin başarı oranının %43 ile %85 arasında değiştiğini ve bu durumun "septoplasti hastalarının %15'inden fazlasının semptomlarından kurtulamadığına işaret ettiğini" ortaya koymuştur. Bununla birlikte, pek çok hasta ameliyat sonrasında burundan nefes almada anlamlı bir iyileşme yaşandığını bildirmektedir.
Artıları ve Eksileri
Septoplasti, genellikle 30 ila 90 dakika süren, görece kısa bir ayakta tedavi prosedürüdür. Başarılı sonuçlar elde edildiğinde, hava akışı tıkanıklığını ortadan kaldırarak hastanın yaşam kalitesini önemli ölçüde artırabilir; bu sayede nefes alma kolaylaşır, uyku kalitesi yükselir ve baş ağrıları ile sinüs kaynaklı sorunlar azalır. İyileşme süreci oldukça sınırlıdır; hastaların büyük çoğunluğu yaklaşık bir hafta boyunca burun tıkanıklığı ve şişlik yaşar. Pek çok hasta, işlem sonrasında koku alma duyusunda da belirgin bir iyileşme olduğunu fark eder.
Öte yandan, hastaların günlük aktivitelerine dönmeden önce beş ila on günlük bir dinlenme sürecini göz önünde bulundurması gerekmektedir. Septoplasti, burun içindeki yapısal sorunları gidermeye yönelik olduğundan, burunun dış görünümünde herhangi bir değişikliğe yol açmaz. Her cerrahi müdahalede olduğu gibi, kanama, enfeksiyon ve anesteziye bağlı olası olumsuz reaksiyonlar gibi belirli riskler söz konusudur; ancak ciddi komplikasyonlar oldukça nadir görülür. İstisnai durumlarda, bazı hastaların ameliyat sonrasında koku alma duyusunda azalma yaşadığı bildirilmiştir.
Ne Kadar Sürer?
Septoplasti için ideal adaylar, genel olarak sağlıklı ve sigara içmeyen; burun septumundaki eğriliğin nefes almayı zorlaştırma, horlama veya uyku apnesi gibi işlevsel sorunlara yol açtığı bireylerdir. Hipertansiyon veya diyabet gibi kronik rahatsızlıkları bulunan kişilerin, ameliyat için uygun aday sayılabilmeden önce bu durumlarını bir sağlık uzmanı gözetiminde iyi yönetir hale getirmiş olmaları gerekmektedir.
Detaylar
Septoplasti işlemi genellikle 30 ila 90 dakika sürer ve ayakta tedavi esasıyla gerçekleştirilir; yani hastalar aynı gün evlerine döner. Prosedür, düzeltmenin karmaşıklığına ve hem hastanın hem de cerrahın tercihlerine bağlı olarak genel anestezi ya da sedasyon eşliğinde lokal anestezi altında uygulanabilir.
Hasta uygun şekilde anestezi altına alındıktan sonra cerrah, septuma ulaşmak için burun boşluğunun içinde küçük bir kesi yapar. Alternatif olarak, burun deliklerini birbirinden ayıran doku şeridi olan kolumella'nın tabanında veya üzerinde bir kesi yapılabilir; ardından deri ve alttaki mukoza zarı kaldırılır. Bu ikinci yaklaşım, açık septoplasti olarak bilinir.
Cerrah daha sonra septumu yeniden konumlandırarak düzeltir ve keziyi eriyen dikişlerle kapatır. Bazı durumlarda, düzeltilmiş şeklin korunmasına yardımcı olmak amacıyla plastik veya silikon splintler (stentler) yerleştirilir; kanamanın azaltılması için de burun tamponadı uygulanabilir. Ancak burun tamponadı, hastaların iyileşme sürecini daha rahatsız edici hale getirme eğiliminde olduğundan günümüzde görece nadir tercih edilen bir yöntem olarak kabul edilmektedir.
Ağrı
Ameliyatın kendisi ağrılı değildir; zira işlem süresince anestezi altında olacaksınız — derin bir gevşeme ve sedasyon hâlinde ya da tamamen bilinçsiz bir şekilde. İyileşme sürecinin ilk haftasında bir miktar rahatsızlık hissedilebilir; ancak bu durum genellikle reçeteli ağrı kesiciler veya reçetesiz satılan analjeziklerle etkili biçimde kontrol altına alınabilir.
Sonuçlar
Hastaların büyük çoğunluğu, ameliyatın ardından ilk hafta içinde nefes almalarının kolaylaştığını fark etmeye başlar; iyileşme süreci birkaç ay boyunca devam eder. Yaklaşık altı aylık sürenin sonunda iyileşme büyük ölçüde tamamlanır ve solunum fonksiyonu genellikle belirgin biçimde düzelir.
Riskler
Septoplasti, ciddi komplikasyonların nadir görüldüğü, genel itibarıyla güvenli bir ameliyat olarak kabul edilmektedir. Bununla birlikte, her cerrahi girişimde olduğu gibi kanama, enfeksiyon ve anesteziye bağlı olumsuz reaksiyonlar gibi standart riskler söz konusudur. Nadir durumlarda hastalar koku alma duyusunda azalma ya da ciltte renk değişikliği gibi burunun dış görünümünde farklılıklar yaşayabilir. Bunlara ek olarak, düzeltilmesi için ek bir ameliyat gerektirebilecek olan septal perforasyon — yani septumda delik oluşması — ihtimali de düşük düzeyde mevcuttur.
Alternatifler
Burundan nefes almadaki tüm güçlükler yalnızca septum eğriliğinden kaynaklanmaz. Bazı durumlarda nefes alma sorunları, burun içinde havayı ısıtıp nemlendiren yapılar olan konkaların büyümesinden de kaynaklanabilir ya da bu durum mevcut sorunu daha da kötüleştirebilir. Bu faktörün söz konusu olduğu vakalarda konka redüksiyonu uygun bir tedavi seçeneği olabilir.
Konkalar, burun içinde yer alan doku sırtlarıdır; her iki tarafta üçer adet bulunur (superior, middle ve inferior). Her konka, mukoza zarıyla kaplı bir kemikten oluşur. Görevleri, soluduğumuz havayı ısıtmak, nemlendirmek ve filtrelemektir.
Alerjenler, çevresel kirleticiler veya diğer tahriş edici maddeler nedeniyle mukoza şişip tıkandığında, doku büyüyerek burundan nefes almayı güçleştirebilir.
Her iki yapı da burun tıkanıklığına ya da burundan nefes almada zorluğa bağımsız olarak yol açabildiğinden, konka tedavisinin septoplasti ile eş zamanlı gerçekleştirilmesi yaygın bir uygulamadır.
