Nedir?

Punch eksizyon, öncelikle skar revizyonunda kullanılan cerrahi bir işlemdir. Kurabiye kalıbına benzer şekilde çalışan keskin, dairesel bir punch aleti kullanılarak skarın çevre dokulardan temiz bir şekilde çıkarılması esasına dayanır. Oluşan yara, ardından küçük bir sütür ile kapatılır.

Bu teknik; akne skarlarının yanı sıra ben alımı sonrasında oluşan bazı izlerin ve çökmüş ya da atrofik skarların tedavisinde etkili sonuçlar vermektedir. Özellikle çapı 3 milimetrenin altında olan derin buz kürdan (icepick) veya boxcar tipi skarlar için en uygun yöntemdir. Keloid veya doğum lekesi gibi daha büyük lezyonlar ise genellikle bu yöntem için uygun aday değildir.

Bir skar, silgi ucu büyüklüğünde olduğunda ve alın gibi yüksek gerilimli bir bölgede yer aldığında, punch eksizyon sonucunda oluşan yeni skar zamanla orijinal skarın boyutuna yakın bir genişliğe ulaşabilir.

Bazı uzmanlar, punch eksizyonun alternatif yöntemlere kıyasla daha az hassas olabileceğine dikkat çekmektedir. Punch'ın derinliğini kontrol etmek güçleşebilir ve bu durum gerekenden fazla dokunun çıkarılmasına yol açabilir. Standart bistüri eksizyonu ise hem derinlik hem de cerrahi sınırlar açısından daha fazla özelleştirme imkânı sunmakta; bazı vakalarda punch tekniğine göre daha iyi sonuçlar verebilmektedir.

Hastaların büyük çoğunluğu farklı skar tiplerinin bir arada bulunduğu tablolarla başvurduğundan, her bireye en uygun tedavi yaklaşımını belirleyebilmek için açılı aydınlatma altında gerçekleştirilen ve ayrıntılı skar haritalama içeren dikkatli bir klinik değerlendirme büyük önem taşımaktadır. Skar tedavisi ve cilt yenileme konularında geniş deneyime sahip uzmanlar, kişiye özel bir tedavi planı oluşturmak için en doğru konumdadır.

Son olarak belirtmek gerekir ki "punch biyopsi" terimi, tanısal veya terapötik amaçlarla belirli cilt lezyonlarının çıkarılmasında kullanılan, benzer ancak farklı bir tekniği ifade etmektedir.

Artıları ve Eksileri

Punch eksizyon, klinikte gerçekleştirilen küçük bir işlemdir ve yaklaşık bir hafta boyunca çok ince dikişlerin görünür kalmasını kabul edebiliyorsanız iyileşme süreci oldukça kısadır. Bu yöntem genellikle orijinal izden daha küçük ve daha az belirgin bir iz bırakır. Yan etkiler genel olarak hafif seyirli olup en sık hafif morarma şeklinde görülür. Optimum sonuçlara ulaşmak için işlem; punch greftleme, mikro iğneleme, dermal dolgu maddeleri, mikrodermabrázyon, kimyasal peeling veya lazer yüzey yenileme gibi tamamlayıcı tedavilerle birlikte uygulanabilir. Çoğu cilt tipi ve tonu için uygun bir yöntem olmakla birlikte, esmer, kahverengi veya koyu tenlilerde hiperpigmentasyon riskini azaltmak amacıyla ek tedaviler önerilebilir. Ayrıca tekrarlayan bir beni çıkarmak için de etkili bir seçenektir.

Öte yandan, punch eksizyon su çiçeği izleri için her zaman en uygun yaklaşım olmayabilir. Bazı uzmanlar bu yöntemi önermemektedir; zira neşterle yapılan müdahaleye kıyasla daha az hassas olabilmekte ve bazı durumlarda alternatif yöntemlere göre daha belirgin iz bırakabilmektedir.

Detaylar

İşlem sırasında, çıkarılacak iz, ben veya lezyonun boyutuna uygun bir punch biyopsi aleti seçilir. Tedavi bölgesi lokal anestezi ile uyuşturulur ve alet, deri içine nüfuz ederek iz dokusunu çıkarmak için kullanılır. Oluşan yara, ardından çok ince sütürlerle kapatılır.

Punch eksizyon, zaman zaman punch greftleme ile birlikte uygulanır. Bu yöntemde çıkarılan iz dokusu, kulak arkasından alınan küçük bir deri grefti ile değiştirilir.

Alternatif bir teknik olan punch elevasyonunda ise iz dokusunu içeren deri gevşetilerek çevre deriyle aynı seviyeye getirilecek şekilde yukarı kaldırılır. Yükseltilen doku, daha sonra bir deri greftiyle benzer biçimde iyileşir.

İyileşme

Kesiler genellikle yaklaşık bir hafta içinde iyileşir; ancak tam iyileşme bir yıla kadar sürebilir.

Yeni deri hücreleri 24 saat içinde yenilenmeye başlar ve sütürler beş ila yedi gün sonra alınır ya da kendiliğinden çözülür. Bu noktada tedavi edilen bölge büyük ölçüde iyileşmiş olur ve günlük aktivitelere geri dönülebilir. Herhangi bir yüz derisi ameliyatının ardından egzersiz rutinlerine veya ağır kaldırma gerektiren aktivitelere dönmeden önce en az bir hafta beklenmesi genel olarak önerilir.

Yan etkiler nadir görülmekle birlikte, yara bölgesi olgunlaşıp rengi açılmaya başlamadan önce üç ila dört ay boyunca hafif iltihaplanmış görünebilir.

Sonraki altı ila dokuz ay içinde yeni kollajen üretilerek yarayı doldurur; izin iyileşme sürecini tam olarak tamamlaması ise yaklaşık bir yılı bulur.

Tam iyileşmenin ardından bile ince bir iz kalabilir. Mevcut iz tamamen ortadan kalkmasa da punch eksizyon sonucunda elde edilen görünüm, genellikle önceki ize kıyasla belirgin biçimde daha iyi olmaktadır.

İyileşme tamamlandıktan sonra, nihai sonucu daha da iyileştirmek ve rafine etmek amacıyla fraksiyonel lazer gibi bir cilt yenileme tedavisi uygulanması değerlendirilebilir.

Nasıl Yapılır?

Punch eksizyon ve subsizyonun akne izlerini tedavi etme yaklaşımları birbirinden oldukça farklıdır. Punch eksizyon, buz kürekleri (ice pick) izlerinde en etkili sonucu verirken; subsizyonun yüzeysel, dalgalı veya deri altına yapışık izlerde daha başarılı olduğu görülmektedir. Dalgalı izler, fibröz bir doku bandının deriyi aşağı doğru çekmesiyle oluşur ve bu durum çökmüş bir görünüme yol açar. Subsizyonda ise derinin altına ince bir iğne yerleştirilerek bu fibröz band kesilir; böylece üstteki derinin yükselmesi ve daha pürüzsüz bir görünüm kazanması sağlanır.

İz Kalır mı?

Buz kürekleri (icepick) akne izleri, ciltte derin, dar ve iğne deliğine benzer görünümüyle kendini gösteren atrofik bir akne izi türüdür. Bu izler hiçbir zaman tamamen ortadan kalkmasa da punch eksizyon dahil çeşitli prosedürler görünümlerini belirgin biçimde iyileştirebilir.

TCA Cross gibi kimyasal peelingler de etkili bir seçenek olabilir; hatta izin derinliğine ve boyutuna bağlı olarak punch eksizyona kıyasla daha çok tercih edilen yöntem haline gelebilir. Daha koruyucu bir yaklaşım olan TCA Cross yöntemi, %80–100 konsantrasyonunda trikloroasetik asit solüsyonunun topikal olarak uygulanmasını içerir ve kayda değer bir iyileşme sağlayabilir. Punch eksizyon uygulandığında ise sonuçları optimize etmek amacıyla ardından bir yüzey yenileme prosedürü yapılması genel olarak önerilmektedir.

Bazı uzmanlar, buz kürekleri akne izlerinin tedavisinde dermal dolgu maddelerini, özellikle de akne izi tedavisinde endike olan Bellafill dolguyu tercih etmektedir. Daha kapsamlı bir değerlendirme için mevcut akne izi tedavilerinin tamamını incelemek ve kendi iz tipiniz ile cilt durumunuza en uygun yaklaşımı belirlemek faydalı olacaktır.

Sikca Sorulan Sorular