Detaylar

Oküler protez olarak da bilinen yapay göz, hasar görmüş ya da hasta bir gözün cerrahi olarak çıkarılmasının ardından doğal görünümü yeniden kazandırmak amacıyla tasarlanmış yapay bir cihazdır. Görme işlevini geri kazandırmaz ve yaygın kanının aksine, yalnızca görünen kısmı yuvarlak şekle sahiptir. Protez, göz yuvası içine kalıcı olarak yerleştirilen oküler implantın üzerine oturan, büyük boy bir kontakt lens gibi düşünülebilecek kavisli bir kabuktan ibarettir. İmplant, orbital hacmi korumak amacıyla göz çukuruna kalıcı olarak yerleştirilir.

"Cam göz" ifadesi günlük dilde hâlâ kullanılıyor olsa da oküler protezlerin büyük çoğunluğu tıbbi kalitede akrilik plastikten üretilmektedir. En yaygın kullanılan malzeme, kemik dolgu maddeleri, diş implantları ve bazı kırışıklık giderme uygulamalarında da karşılaşılan polimetil metakrilat (PMMA) adlı maddedir.

Her protez, hastanın doğal gözünü mümkün olduğunca yakından yansıtmak için okularist adı verilen bir uzman tarafından özel olarak hazırlanır. İrisin ince ayrıntılarını yeniden oluşturmak amacıyla diğer gözle boyut ve renk uyumu sağlanır; gözün beyaz kısmındaki ince kan damarı desenleri ise özenle boyanarak sağlam gözle uyumlu hale getirilir.

Göz kasları altta yer alan implanta bağlı olduğundan, yapay göz doğal gözle koordineli biçimde hareket eder; ancak hareket açıklığı bir miktar daha sınırlıdır. Yapay gözün pupili ışık değişimlerine tepki vermez; bu nedenle iki göz bebeği her zaman aynı boyutta görünmeyebilir.

Tüm bu sınırlılıklara karşın, özenle yapılmış bir yapay göz doğal göze o denli yakın bir görünüm sergileyebilir ki çevredeki kişiler bunun yapay olduğunun farkına bile varmayabilir.

Artıları ve Eksileri

Özel olarak üretilen protez bir göz, doğal göze o kadar yakın bir görünüm sergileyebilir ki çevrenizdeki kişiler onu gerçek gözden ayırt etmekte güçlük çekebilir. Bir göz kaybedildiğinde göz yuvasında değişimler meydana gelmesi beklenen bir durumdur; ancak deneyimli bir okulist, göz protezini genellikle göz kapağının daha doğal ve simetrik bir konumda durmasını sağlayacak şekilde şekillendirebilir.

Öte yandan, yapay göz kullanımına alışmak belirli bir süreç gerektirir. Protez zamanla daha konforlu bir hal alır ve günlük yaşamda fark edilmez hâle gelir; ancak yüzeyi çizilir ya da matlaşırsa göz kırpma sırasında göz kapaklarının iç yüzeyini tahriş edebilir ve rahatsızlığa yol açabilir. Bu tür sorunların önüne geçmek için protezin uzmanlar tarafından düzenli aralıklarla parlatılması gerekmektedir. Bunun yanı sıra, göz kapakları ve yuvanın yumuşak dokuları yıllar içinde değişebildiğinden, protez kullanan bazı kişilerin ilerleyen dönemde ek cerrahi müdahaleye ihtiyaç duyabileceği göz önünde bulundurulmalıdır. Sağlıklı kalan gözü korumak amacıyla uzmanlar, ameliyat sonrasında her zaman koruyucu gözlük takılmasını tavsiye etmektedir.

Ne Kadar Sürer?

Protez göz, doğru temizlik ve bakım uygulandığında uzun yıllar boyunca işlevselliğini koruyabilir. Okulistiniz, protezinizin bakımı ve korunması konusunda size kapsamlı rehberlik sağlayacaktır.

Protez göz gün boyu ve gece boyunca takılı kalabilir. Temizlik sıklığı kişisel konforunuza göre değişmekle birlikte, genel klinik görüş yapay gözün mümkün olduğunca az çıkarılması yönündedir. Her zaman göz doktorunuzun veya okulistinizin önerilerine uyun.

Sert kontakt lensler gibi protez göz de yüzey kalitesini yenilemek ve çevre dokuların sağlığını desteklemek amacıyla zaman zaman parlatma işlemi gerektirir. Bu işlem yalnızca yetkili bir okulist tarafından yapılmalıdır ve altı ayda bir ile yılda bir arasında değişen aralıklarla ihtiyaç duyulabilir.

Sikca Sorulan Sorular