Nedir?

Trombosit açısından zengin fibrin (PRF) tedavisi, cildi gençleştirmek veya saç büyümesini uyarmak amacıyla hastanın kendi konsantre trombositleri ve büyüme faktörlerini kullanır. Bu biyoaktif bileşenler, hücrelerin daha etkin çalışmasına yardımcı olur, kök hücre aktivitesini tetikler, elastin ve kolajen üretimini destekler ve yara iyileşmesini hızlandırır.

Giderek genişleyen araştırmalar, PRF'nin doku onarımındaki etkinliğini desteklemektedir. Bu tedavi; mikro iğneleme (PRF yüz uygulaması olarak da bilinen bir kombinasyon), yağ transferi ve hyalüronik asit bazlı dolgu maddeleri gibi kozmetik prosedürlerle sıklıkla bir arada kullanılmaktadır. PRF, yaşlanmanın görünür belirtilerini gidermek için topikal olarak uygulanabilir ya da doğrudan cilt içine enjekte edilebilir; enjekte edilebilir form genellikle i-PRF olarak adlandırılır.

En sık tedavi edilen bölgeler arasında yüz (özellikle göz altı bölgesi), boyun ve eller yer almaktadır. PRF, özellikle ince ve sarkık cilde ya da göz altı renk değişikliğine sahip hastalar için oldukça uygun bir seçenektir.

PRF'nin faydaları şunlardır:
- Cilt tonunu eşitleme
- Cilt dokusunu iyileştirme
- Akne izlerini azaltma
- Göz altı bölgesini aydınlatma; çukurluk ve morluklara karşı etkili olma
- Cildi sıkılaştırma
- İnce çizgileri yumuşatma

Saç derisine enjekte edildiğinde PRF, saç büyümesini uyarabilir ve saç incelmesi ile androgenetik alopesinin giderilmesine yardımcı olabilir. Spor hekimliği alanında da uzmanlar, eklem ağrısını yönetmek ve doku iyileşmesini desteklemek amacıyla PRF tedavisine başvurmaktadır.

Belirtmek gerekir ki PRF enjeksiyonları zaman zaman yanlışlıkla dolgu maddelerinin doğal bir alternatifi olarak değerlendirilmektedir. Oysa PRF hacim katmaz ve dolgu maddelerinin yerini tutmaz. Bunun yerine, genel cilt kalitesini ve bütünlüğünü artırmak amacıyla dolgu maddeleriyle birlikte uygulanan tamamlayıcı bir tedavi olarak işlev görür.

Detaylar

PRF, trombosit konsantrasyon tedavilerinin ikinci nesil uygulamasını temsil etmekte olup birinci nesil trombosit bazlı tedavi olarak bilinen trombositten zengin plazma (PRP) ile aynı kategoride yer almaktadır. Her iki yöntem de hastanın kendi kanından elde edilen rejeneratif, trombosit bazlı tedavilerdir ve kan alma aşaması her ikisinde de aynı şekilde gerçekleştirilir; ancak sonrasındaki işleme süreçleri birbirinden farklıdır.

Prosedür, hastanın kolundan kan alınmasıyla başlar; ardından örnek santrifüj cihazına yerleştirilir. PRP'de kan, trombositten zengin plazmayı izole etmek amacıyla bir pıhtılaştırıcı eşliğinde yüksek hızda döndürülür. PRF'de ise fibrini izole etmek için kan daha düşük hızda döndürülür; bu sayede trombositler sıvı bir serum yerine jel kıvamında bir yapı oluşturur.

PRF, genellikle antikoagülanlar gibi katkı maddeleri kullanılmadan işlenir; bazı uzmanlar bu tür maddelerin yara iyileşmesini olumsuz etkileyebileceğini düşünmektedir. Ortaya çıkan fibrin matrisi, büyüme faktörlerinin, beyaz kan hücrelerinin ve diğer faydalı bileşenlerin tedavi bölgesinde yoğunlaşarak salınmasına yardımcı olurken aynı zamanda yeni kolajen üretimini de uyarır.

Sonuçlar açısından değerlendirildiğinde, PRF'nin PRP'ye kıyasla belirgin avantajlar sunduğu görülmektedir. 2023 yılında yapılan ve iki yöntemi karşılaştıran bir çalışmada, PRF'nin hem tek başına hem de mikro iğneleme ile kombinasyon halinde uygulandığında akne izlerinde PRP'den daha belirgin iyileşme sağladığı saptanmıştır; bu durum büyük olasılıkla PRF'nin daha yüksek büyüme faktörü konsantrasyonundan kaynaklanmaktadır. Ayrı bir çalışmada ise PRF ve PRP'nin cilt içi enjeksiyonlarda benzer sonuçlar verdiği, ancak PRF etkilerinin birkaç ay daha uzun sürdüğü belirlenmiştir.

Artıları ve Eksileri

PRF tedavileri; cilt yenilenmesi, saç restorasyonu ve doku iyileşmesi konularında önemli faydalar sunmaktadır. Topikal olarak uygulandığında PRF'nin diğer kozmetik prosedürlerin sonuçlarını iyileştirdiği ve iyileşme sürecini hızlandırdığı gösterilmiştir; bu nedenle lazer ve mikro iğneleme tedavilerinin vazgeçilmez bir tamamlayıcısı hâline gelmiştir. PRF, hastanın kendi kanından elde edildiği için alerjik reaksiyon riski son derece düşüktür. Her cilt tipine ve tona uygun olan bu tedavi, neredeyse hiç iyileşme süresi gerektirmez. Enjeksiyon bölgesinde oluşabilecek hassasiyet veya morarma gibi yan etkiler genellikle hafif seyretmektedir.

Öte yandan, sonuçlar kalıcı değildir; bu nedenle elde edilen iyileşmelerin sürdürülebilmesi için tedavinin belirli aralıklarla tekrarlanması gerekmektedir. Enjeksiyon yoluyla uygulanan PRF, enjeksiyon bölgesinde iltihaplanma ve rahatsızlık hissine yol açabilir. Santrifüj hızı veya işlem süresi konusunda henüz standart bir protokol belirlenmemiş olup hangi ekipmanın en iyi sonucu verdiğine dair de bir uzlaşı sağlanamamıştır; bu durum, sonuçların uygulayıcıya ve tercih edilen hazırlama yöntemine göre farklılık gösterebileceği anlamına gelmektedir. Bunun yanı sıra, PRF'nin cilt yenilenmesine yönelik iddia edilen faydalarını destekleyen geniş ölçekli klinik çalışmalar hâlâ oldukça sınırlı kalmaktadır.

Ne Kadar Sürer?

2023 yılında yayımlanan küçük ölçekli bir araştırma, PRF göz altı tedavisinin etkilerinin 3 aylık takip sürecinde hâlâ görünür olduğunu ortaya koymuştur. Çalışmaya katılan bireylerde kırışıklıklar ve hiperpigmentasyonda belirgin azalma gözlemlenmiş, genel görünümde ise gözle görülür bir tazelenme sağlanmıştır.

PRF'nin tamamlayıcı uygulamalarla bir arada kullanılması, sonuçların kalıcılığını önemli ölçüde artırmaktadır. PRF ile nanoyağ transferinin birlikte uygulandığını inceleyen bir araştırma, iyileşmelerin en az bir tam yıl boyunca sürdüğünü göstermiştir. Tedavi grubundaki bireyler 12 ayı aşkın süre boyunca görünür sonuçlarını korurken, kontrol grubunda bu süre yalnızca yaklaşık bir ay olarak belirlenmiştir.

Riskler

PRF, genel itibarıyla güçlü bir güvenlik profili sergilemektedir. En sık bildirilen yan etkiler; enjeksiyon bölgesinde hafif morarma, şişlik ve kızarıklıktır. Göz altı bölgesi şişliğe özellikle yatkın olup bu şişlik beş güne kadar sürebilmektedir.
Her enjeksiyon bazlı uygulamada olduğu gibi hafif bir iltihaplanma ve hassasiyet görülebilir; ancak bu etkiler genellikle birkaç saat içinde kendiliğinden geçmektedir.

Sikca Sorulan Sorular