LASIK
LASIK Nedir? LASIK (lazer yardımlı in situ keratomilözis), görme keskinliğini önemli ölçüde iyileştirebilen bir lazer göz ameliyatıdır.
İyileşme süresi: ~1 hafta iyileşme
Anestezi: Uyuşturucu göz damlası + oral sakinleştirici (gerekirse)
Nedir?
LASIK Nedir?
LASIK (lazer yardımlı in situ keratomilözis), görme keskinliğini önemli ölçüde iyileştirebilen bir lazer göz ameliyatıdır. Bu prosedür onlarca yıldır uygulanmakta olup gözlüklerin düzeltebileceği her türlü görme sorununu giderebilmektedir. Bunun yanı sıra, genellikle orta yaşlarda ortaya çıkan ve okuma gözlüğü ihtiyacına yol açan yaşa bağlı uzak görme bozukluğu olan presbiyopiyi de tedavi edebilmektedir.
Amerikan Refraktif Cerrahi Konseyi (ARSC), LASIK için yüksek bir başarı oranı bildirmektedir. Buna göre hastaların %90'ından fazlası 20/20 görme keskinliğine (normal görme düzeyi) ulaşmakta, %99'u ise 20/40'ın üzerinde bir görme kapasitesi elde etmektedir; bu da kişinin normal görüşe sahip birinin 40 feet uzaktan görebildiğini 20 feet uzaktan görebilmesi anlamına gelmektedir. ARSC ayrıca komplikasyon oranının %1'in altında olduğunu belirtmekle birlikte, daha güncel raporlar bu rakamı sorgulamaktadır. (Olası riskler hakkında daha fazla bilgi için aşağıya bakınız.)
Artıları ve Eksileri
LASIK'in Artıları ve Eksileri Nelerdir?
Artıları
- Hastaların büyük çoğunluğu, işlemin ardından ilk 24 ila 48 saat içinde görme keskinliğinde belirgin bir iyileşme fark eder.
- İyileşme süreci oldukça hızlıdır; çoğu kişi ertesi gün araç kullanmaya ve günlük aktivitelerine geri dönebilir.
- Başarıyla sonuçlandığında LASIK, hayatı gerçek anlamda değiştirebilir; gözlük veya kontakt lens kullanma ihtiyacını ve bu beraberinde gelen masrafları ortadan kaldırabilir.
- Komplikasyonlar görülebilmekle birlikte, bunlar oldukça nadir görülür ve genellikle kendiliğinden geçer.
- Bir diğer lazer göz ameliyatı yöntemi olan LASEK ile kıyaslandığında, LASIK daha kısa bir iyileşme süreci sunar.
Eksileri
- LASIK, herkes için mükemmel bir görme keskinliği garantisi vermez; zaman zaman ikinci bir düzeltici işlem gerekebilir. Gözlük numarası yüksek olan kişilerde tam başarı elde etme olasılığı istatistiksel olarak daha düşüktür.
- Kornea flebi kesimi gerektirmeyen LASEK'e kıyasla biraz daha fazla risk taşır ve iki yöntem arasında genellikle daha maliyetli olan seçenektir.
- Kuru göz, ışık yansımaları ve ışık kaynaklarının etrafında hale görme gibi yan etkiler sıkça bildirilmektedir.
- Bazı durumlarda göz enfeksiyonu, görme kaybı, kalıcı ağrı veya retina dekolmanı gibi daha ciddi komplikasyonlar gelişebilir.
Kimler İçin Uygun?
LASIK İçin Uygun Adaylar Kimlerdir?
LASIK, aşağıdaki kırma kusurlarından kaynaklanan görme sorunlarını düzeltebilir:
- Yakın görme keskin ancak uzak görme bulanık olan miyopi (uzak görememe)
- Uzak görme net ancak yakın görme bulanık olan hipermetropi (yakın görememe)
- Düzensiz kornea şeklinden kaynaklanan ve bulanık görmeye yol açan astigmat
LASIK için uygun aday olabilmek adına genel olarak şu koşulların sağlanması gerekmektedir:
- Lazer işlemi sırasında doku alındıktan sonra yapısal bütünlüğünü koruyabilecek yeterlilikte kornea kalınlığı
- İki ila üç yıl boyunca değişmemiş, stabil bir gözlük veya kontakt lens numarası
- Genel olarak sağlıklı gözler
Yüksek derecede miyopisi olanlar ya da ince korneaya sahip kişiler için LASEK daha uygun bir alternatif olabilir.
LASIK için önerilen minimum yaş genellikle 21 ve üzeridir; bu sayede görmenin tam anlamıyla stabilize olduğundan emin olunur. Gözler yirmili yaşların sonlarına kadar gelişimini sürdürebilir; bu durum, numaranın zamanla kademeli olarak artmasına yol açan miyopik ilerlemeye katkıda bulunabilir. Hastanın geçmiş numara değişimlerinin incelenmesi, görmenin yaklaşık 30 yaşında nerede stabilize olacağını tahmin etmeye yardımcı olur; bu da uygulanacak düzeltme miktarına ilişkin kararları yönlendirir ve ilerleyen yaşlarda ek bir müdahaleye gerek duyulma olasılığını azaltır.
Hipermetropi hastalarında görme keskinliği yaşla birlikte azalmaya devam edebileceğinden, ölçümlerin göz bebeği genişletilmeden önce ve sonra olmak üzere iki aşamada alınması büyük önem taşır. İki ölçüm arasındaki belirgin bir fark, LASIK'in en uygun seçenek olmayabileceğine işaret edebilir.
Belirtmek gerekir ki LASIK, göz hareketlerini kontrol eden kasların dengesizliğinden kaynaklanan şaşılığı (strabismus) düzeltemez. Şaşılık, lazer görme düzeltmesi yerine genellikle göz hizalama ameliyatıyla tedavi edilir.
Riskler
LASIK'in Riskleri ve Olası Yan Etkileri Nelerdir?
LASIK'in en sık görülen yan etkisi kuru gözdür. Uzmanlar, bu durumu yönetmenize yardımcı olmak için eve göz damlası reçete eder; ancak hastaların %95'inden fazlası bir ölçüde kuruluk yaşamaya devam eder. Belirtiler bir yılı aşkın süre devam ederse, bu durum kuru göz sendromuna işaret edebilir. 2016 yılında yapılan araştırmalar, kuru gözün neden olduğu rahatsızlığın kronik ağrı olarak sınıflandırılabileceğini ve kalıcı hale gelebileceğini ortaya koymaktadır. Bu rahatsızlık, yalnızca fiziksel bir sorun olmakla kalmayıp görme kaybına da yol açabilir.
Kornea flebi kayması da olası komplikasyonlar arasında yer almaktadır. LASIK sonrasında birkaç ay boyunca spor yaparken koruyucu gözlük takılması önerilir. Bazı hastalar, işlemin hemen ardından gözlerinde kıl veya kum varmış gibi bir his yaşadıklarını belirtmektedir. Bu durumda gözleri ovmaktan kaçınmak büyük önem taşır; zira bu hareket kornea flebinin yerinden oynamasına neden olabilir.
LASIK'in diğer olası riskleri şunlardır:
- Gözlük, kontakt lens veya ek cerrahi ile düzeltilemeyen görme kaybı
- Gece görüşünün azalması ya da sis gibi düşük kontrastlı ortamlarda görme güçlüğü; ayrıca çift görme, parlama, ışık etrafında yıldız veya hale görünmesi gibi görsel bozukluklar
- Yetersiz tedavi nedeniyle düzeltici lens veya okuma gözlüğü kullanmaya devam etme ihtiyacı
- Aşırı tedaviden kaynaklanan baş ağrısı veya göz yorgunluğu
- Bir komplikasyonu gidermek için ek cerrahi gereksinimi; bu durum, korneanın durumuna veya ilk işlemden kaynaklanan hasara bağlı olarak her zaman mümkün olmayabilir
Monovizyonel LASIK tercih eden hastalarda — genellikle bir gözün uzağa, diğerinin yakına odaklanacak şekilde düzeltilmesi — genel görme kalitesinin düşmesi ve derinlik algısının azalması riski bulunmaktadır.
Sektör verilerinin analizleri, komplikasyon oranlarının %10 ile %30 arasında seyrettiğini ve bazı vakalarda görsel bozuklukların yıllarca sürebildiğini göstermektedir. Titizlikle seçilmiş hastalar, deneyimli uzmanlar tarafından tedavi edilse dahi ciddi komplikasyonlar yaşanabilmektedir. Hastalara riskleri dikkatle değerlendirmeleri, kendi komplikasyon oranları konusunda şeffaf olan deneyimli bir uzman seçmeleri, yalnızca fiyata göre karar vermemeleri ve gerçekten uygun aday olup olmadıklarını teyit etmeleri önerilmektedir.
LASIK'in sizin için doğru seçenek olup olmadığına bilinçli bir şekilde karar verebilmek için tüm olası sonuçları önceden anlamak büyük önem taşımaktadır.
Detaylar
LASIK göz ameliyatı sırasında neler olur?
İşlem, göz başına yaklaşık 10 dakika sürer. Öncesinde göz damlaları ile gözler uyuşturulur; aşırı kaygı yaşayan hastalara ağızdan alınan bir sakinleştirici de önerilebilir.
Göz kapakları bir speküler yardımıyla açık tutulurken, korneanın üst katmanlarını ayırmak ve ince bir flep oluşturmak için lazer ya da mikrokeratom bıçağı — makine tarafından kontrol edilen, ince ve titreşimli bir metal bıçak — kullanılır. Bu aşamada ağrı hissedilmemeli, ancak hafif bir basınç hissi yaşanabilir.
Korneal flepin oluşturulması, kaldırılması, alttaki dokunun lazerle işlenmesi ve ardından flepin yeniden yerine yerleştirilmesi; PRK veya LASEK gibi flep yapılmadan lazerin doğrudan kornea yüzeyine uygulandığı yöntemlere kıyasla daha hızlı bir iyileşme süreci sağlar. Bununla birlikte, flep kesme adımının ortadan kalktığı bu flepsiz yöntemler biraz daha düşük risk taşıyor olabilir.
Ardından ikinci bir lazer, kaldırılan flepin altındaki kornea dokusunu buharlaştırarak korneanın eğriliğini değiştirmek amacıyla yeniden şekillendirir. Miyopide kornea düzleştirilirken, hipermetropide daha dik bir hale getirilir. Astigmatizm ise düzensiz, futbol topu şeklindeki korneanın daha küresel bir forma kavuşturulmasıyla düzeltilir.
İşlemin ardından hastalar kısa bir süre dinlenir ve ardından başka biri tarafından eve götürülür. Ameliyat sonrasında gözleri olabildiğince dinlendirmek — uyku dahil — göz yüzeyinin daha hızlı iyileşmesine yardımcı olur. Pek çok hasta, işlemden yalnızca birkaç saat sonra görüşlerinin belirgin biçimde netleştiğini ifade etmektedir.
İyileşme Süreci
LASIK Sonrası İyileşme Sürecinde Neler Beklemelisiniz?
İşlem sonrasında bulanık görme ve ışığa karşı hassasiyet yaşamanız normaldir. Bu etkiler genellikle ilk 24 saat içinde azalmaya başlar ve ilk hafta boyunca giderek geçer.
Ameliyatın ertesi günü bir kontrol randevusu planlanır; bu randevuda uzmanınız, görme durumunuzun düzeltici lens kullanmadan araç kullanmaya yeterli olup olmadığını değerlendirir.
Kuru göz şikayetlerini gidermek için nemlendirici damlalar, iyileşme sürecini desteklemek amacıyla ise reçeteli steroid göz damlaları verilecektir. Steroid damlaları tam olarak belirtildiği şekilde kullanmak büyük önem taşır; uzun süreli veya yanlış kullanım katarakt ya da glokom gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir.
Kornea flebi iyileşirken gözlerinizi bakterilerden uzak tutmanız şarttır. Gözlerinize su kaçırmamaya özen gösterin ve en az bir hafta boyunca göz makyajı yapmaktan kaçının. Göz çevresindeki cildi temizlemeniz gerekiyorsa, serum fizyolojikle ıslatılmış bir pamuk kullanın ve bunu nazikçe yapın.
Sonuçlar
Çoğu kişi görme keskinliğindeki iyileşmeyi 48 saat içinde fark eder; ancak bazı hastalarda tam sonuca ulaşmak birkaç haftayı bulabilir. Bazı hastalarda anormal bir iyileşme süreci yaşanabilir; bu durum, aşırı ya da yetersiz düzeltme gibi istenmeyen sonuçlara yol açarak ek bir müdahale gerektirmesine neden olabilir.
Ne Kadar Sürer?
Hastaların büyük çoğunluğunda LASIK sonuçları kalıcıdır. Bununla birlikte, yaklaşık %3–5 oranında küçük bir hasta grubunda "geliştirme" (enhancement) olarak adlandırılan bir takip prosedürüne ihtiyaç duyulabilir. Bu işlem, ilk LASIK ameliyatına benzer şekilde gerçekleştirilir; temel fark, yeni bir kornea flebi oluşturulmamasıdır. Bunun yerine, özel aletler kullanılarak ilk ameliyat sırasında oluşturulan mevcut flep dikkatlice kaldırılır.
Alternatifler
LASIK'e Alternatifler Nelerdir? LASIK için uygun bir aday değilseniz ya da bu işlemin riskleri konusunda endişeleriniz varsa, değerlendirebileceğiniz çeşitli alternatif prosedürler mevcuttur. - PRK göz ameliyatı, LASIK'in kullanıma girmesinden önce uygulanan temel görme düzeltme yöntemiydi. Benzer sonuçlar vermekle birlikte, kornea üzerinde flep oluşturmak yerine gözün en dış tabakası olan epiteli kaldırarak lazerle kornea dokusunu yeniden şekillendirir. İyileşme süreci oldukça uzundur; yaklaşık bir hafta sürer ve bu süreçte belirgin bir rahatsızlık hissedilebilir. Bununla birlikte, ince korneası olan veya yüksek kırma kusuru bulunan hastalar için PRK genellikle daha güvenli bir seçenek olarak değerlendirilir. - LASEK, hem LASIK hem de PRK'nın özelliklerini bir araya getirir. PRK'ya benzer şekilde, flep kesilmeksizin lazer doğrudan kornea yüzeyine uygulanır; bu da yöntemi LASIK için uygun olmayan ince kornealar veya daha yüksek refraksiyonlar için elverişli kılar. PRK ile kıyaslandığında daha az ağrılıdır ve iyileşme süreci görece daha kısadır. - İmplante edilebilir kontak lensler (ICL), görmeyi düzeltmek ve gözlük ya da kontak lens bağımlılığını azaltmak ya da tamamen ortadan kaldırmak amacıyla iris arkasına kalıcı bir akrilik veya silikon implant yerleştirilmesini içerir. 60 yaş üzerindeki hastalar için ise katarakt ameliyatıyla özünde aynı olan lens değiştirme ameliyatı da LASIK'e bir alternatif olarak uygulanabilir.
