Nedir?

Çene Ameliyatı Nedir?

Ortognatik cerrahi olarak da bilinen düzeltici çene ameliyatı; çeneyi yeniden konumlandırarak daha iyi bir hizalama sağlamak amacıyla çene, yüz ve dişleri etkileyen çeşitli durumları ele alır. Bu prosedür genellikle sertifikalı bir oral ve maksillofasiyal cerrah tarafından gerçekleştirilir.

Hizalanmamış çeneler; işlev ve hava yolunu olumsuz etkileyebilir, asimetri, dik çene hattı (yüksek açılı mandibula), vertikal maksiller fazlalığa bağlı diş eti gülüşü, açık ısırış, üst çene çıkıklığı ve alt çene çıkıklığı gibi yüz estetiğini bozan deformitelere yol açabilir. Bu durumların bir sonucu olarak yüz kasları ve temporomandibular eklemde (TME) de ağrı gelişebilir.

Kronik eklem ağrısına ek olarak, ısırış bozukluğu (maloklüzyon); konuşma güçlüğü veya çiğneme zorluğu gibi işlevsel sorunlara da neden olabilir.

Hizalanmamış bir çene; çocukluk döneminde yüz veya çeneye maruz kalınan travma, iyi huylu lezyonlar, doğumsal defektler ya da kondiler hiperplazi adı verilen bir kemik durumu sonucunda ortaya çıkabilir.

Çene hizalamasının düzeltilmesi, yüz görünümünü köklü biçimde değiştirebilir; öz güveni artırır, çiğnemeyi, konuşmayı ve uyumayı kolaylaştırır; bunun yanı sıra obstrüktif uyku apnesini de çözüme kavuşturabilir.

Ortognatik cerrahi ve genel olarak oral ve maksillofasiyal cerrahi, yalnızca ağız sağlığı iyi olan ve kemik gelişimi tamamlanmış yetişkinlere uygulanmalıdır.

Artıları ve Eksileri

Çene Ameliyatının Artıları ve Eksileri Nelerdir?

Artıları
- Ortognatik cerrahi, yıllarca ağrı ve özgüven sorunuyla yaşayan hastalara önemli ölçüde rahatlama sağlayabilir ve öz saygıyı belirgin biçimde artırabilir.
- Braket veya daha az invaziv yöntemlerle giderilemeyen ciddi ortodontik sorunları düzeltme kapasitesine sahiptir.
- Takip tedavisi ve ayarlamalar gerektirebilmekle birlikte, elde edilen sonuçlar kalıcı ve uzun ömürlüdür.
- Çiğneme güçlükleri, konuşma bozuklukları ve uyku apnesi gibi solunum sorunlarını etkin biçimde çözebilir.

Eksileri
- İyileşme süreci uzun ve zorlu olup genellikle yaklaşık bir aylık dinlenme dönemi gerektirmektedir.
- Olası komplikasyonlar arasında sinir hasarı ile diş ve çevre kemik yapılarında meydana gelebilecek hasarlar yer almaktadır.

Hazırlık

Çene ameliyatına nasıl hazırlanılır?

Hastaların büyük çoğunluğu, diş kavislerin doğru şekilde hizalanması amacıyla önce ortodontik tedaviye başlar; bu süreç, diş ve diş eti durumuna bağlı olarak altı ay ile üç yıl arasında değişebilir.

Ortodontik hazırlık tamamlandıktan sonra hasta, ağız cerrahına kontrol muayenesi için geri döner. Bu muayenede diş kalıpları alınır, röntgen çekilir ve fotoğraflar kaydedilir.

Daha önce çekilmemiş olan yirmi yaş dişlerinin, olası komplikasyonları önlemek amacıyla ameliyattan önce çıkarılması gerekmektedir.

Ameliyat sonrası diyet sürecine hazırlık açısından hastalar, sıvı ve kolayca sıvılaştırılabilen besinler stoklamalıdır; zira ameliyatın ardından yaklaşık altı hafta boyunca çiğneme mümkün olmayacaktır.

Ameliyattan önceki on gün boyunca bitkisel takviyeler, balık yağı, NSAİİ'ler (steroid olmayan antiinflamatuvar ilaçlar) ve vitaminlerden kaçınılmalıdır. Antibiyotik ve ağrı kesiciler ise ameliyat öncesinde reçete edilir; böylece hastalar eve döndüklerinde bu ilaçlara hazır şekilde sahip olur.

Detaylar

Çene Ameliyatı Sırasında Neler Olur?

Çene ameliyatı, bir hastane veya ayakta tedavi sunan ağız cerrahisi merkezinde genel anestezi altında gerçekleştirilir. Cerrah, üst çene (maksilla), alt çene (mandibula) veya her ikisinde osteotomi adı verilen kemik kesilerini yaparak doğru ısırma hizasını sağlamak amacıyla çeneleri yeniden konumlandırır.

Üst çene ameliyatında, çene, damağın tavanı ve dişlerin tek bir bütün olarak doğru hizaya getirilebilmesi için göz yuvalarının altından kesiler yapılır. Alt çene ameliyatında ise azı dişlerinin arkasından ve boylamasına kesiler uygulanarak çene, damağın yumuşak dokusu ve alt dişlerin birlikte yeni konumlarına kayması sağlanır. Nadir durumlarda, çeneye ek uzunluk kazandırmak için kalça, bacak veya kaburgadan kemik grefti alınabilir.

Çene doğru konuma yerleştirildikten sonra, kemiklerin sağlam biçimde sabit kalması için küçük plaklar ve titanyum vidalar kullanılır. Sonraki dört ay içinde bu vidalar çevre kemikle bütünleşerek çene yapısının kalıcı bir parçası haline gelir.

Ameliyatın ardından hastaların büyük çoğunluğu gözlem altında tutulmak üzere bir gece tesiste kalır; bazı hastalar ise taburcu edilmeden önce bir ila iki gün daha ek bakım gerektirebilir.

Ne Kadar Sürer?

Çene ameliyatının süresi, gereken düzeltmenin kapsamına ve müdahale edilecek yapılara bağlı olarak değişmekle birlikte genellikle üç ila beş saat veya daha uzun sürebilmektedir.

İyileşme Süreci

Ortognatik Cerrahi İyileşme Sürecinde Neler Bekleyebilirsiniz?

İşten en az iki hafta izin almayı planlayın. Ameliyatınız daha karmaşıksa ya da iyileşme süreciniz ortalamanın altındaysa, altı haftaya kadar evde kalmanız gerekebilir.

Ameliyat sonrasının ilk haftası genellikle en zorlu dönemdir. Sinüsler sıvıyla dolarak burundan nefes almayı güçleştirir. Buna karşın hastaların büyük çoğunluğu iyileşme sürecini gerçek anlamda ağrılı olmaktan çok rahatsız edici olarak tanımlar.

Çene çevresinde şişlik, morluk ve hassasiyet oluşmasını bekleyin; morluğun boyun ve göğse kadar yayıldığını da fark edebilirsiniz. Uzmanınız bu süreç boyunca rahat etmenizi sağlamak için ağrı kesici ilaçlar yazacaktır.

Kemiklerin tam olarak iyileşmesi genellikle beş ila altı ay sürer. İlk altı hafta boyunca sıvı diyet, ardından altı hafta daha yumuşak gıdalar tüketmeniz önerilir. Uzmanınızın tercihine bağlı olarak iyileşme sürecinde dişleriniz tel ile sabitlenebilir ya da sabitlenmeyebilir; bu uygulama cerrahtan cerrahına farklılık gösterir.

Uzmanınız onay verdiğinde patates püresi ve makarna gibi yumuşak gıdaları yavaş yavaş diyetinize ekleyebilirsiniz. Yeterli sıvı alımı vücudun iyileşme sürecini desteklediğinden bol su içmeye özen göstermek de bir o kadar önemlidir.

Çeneye alınacak bir darbe, tam olarak stabilize olmadan önce kaymasına neden olabileceğinden, birkaç ay boyunca temaslı sporlardan ve ağır fiziksel aktivitelerden kaçının.

Ameliyat sonrası birinci, dördüncü ve altıncı haftalarda uzmanınızla kontrol randevuları alarak iyileşme sürecinizin yakından takip edilmesini sağlayın.

Sonuçlar

Sonuçları Ne Zaman Göreceksiniz ve Ne Kadar Süre Kalıcı Olacak?

Çene konumundaki küçük değişiklikler bile genel görünümü etkileyebildiğinden, ameliyat sonrasında yüzünüzün belirgin biçimde farklı göründüğünü fark edebilirsiniz. Ancak sonuçları doğru şekilde değerlendirebilmek için önce ilk şişliğin geçmesi, ardından çenenin büyük ölçüde iyileşmesi gerekir; bu süreç yaklaşık altı hafta ile birkaç ay arasında değişmektedir. Bunun yanı sıra, işlem sonrasında 6 ila 12 ay boyunca diş teli takılması gerekebilir.

Düzeltici çene cerrahisi, genel olarak uzun süreli bir çözüm olarak kabul edilmektedir. Ortodontist ve cerrahınız, iyileşme sürecinde dişlerinizin ve çenenizin doğru şekilde hizalanıp hizalanmadığını takip etmek amacıyla ameliyat sonrası ilerlemenizi düzenli olarak değerlendirecektir.

Isırma ve hizalama sorunları devam ederse ya da çene kemiği zamanla yavaş yavaş eski konumuna geri dönerse, bazı hastalarda revizyon ameliyatı gerekebilir.

Ameliyat teknik açıdan başarılı olsa bile, bazı bireyler yeniden konumlandırılan çenenin görünümlerini değiştirme biçiminden memnun olmadıkları için revizyon talep edebilmektedir. Bu nedenle, çene gelişimini tamamlamadan ameliyata geçilmemesi genel olarak önerilmektedir; bu süreç kadınlarda genellikle on beş yaş civarında, erkeklerde ise yirmili yaşların başında sona ermektedir.

Genioplasti veya mentoplasti olarak bilinen çene ucu estetiği, ilk ameliyattan tamamen iyileştikten sonra çene ucunu belirginleştirmek ve daha keskin bir çene hattı oluşturmak amacıyla uygulanabilir.

Riskler

Ortognatik cerrahinin riskleri ve olası yan etkileri nelerdir?

Karmaşık bir prosedür olmasına karşın, çene cerrahisi deneyimli bir uzman tarafından ve ortodontistle koordineli biçimde gerçekleştirildiğinde genel olarak güvenli kabul edilmektedir. Her cerrahi işlemde olduğu gibi, kanama, enfeksiyon ve uyuşma gibi yan etkiler görülme ihtimali mevcuttur.

Cerrahi sırasında ağızdaki sinirler gerildiğinden, hastalar iyileşme sürecinde dudaklarda, diş etlerinde ve alt yüzde uyuşma hissedebilir. Bu durum normal bir tepki olup his genellikle birkaç ay içinde geri döner.

Nadir görülen riskler arasında dişlerde hasar, çene pozisyonunun eski haline dönmesi, implant veya vida gibi donanım sorunları ve temporomandibular eklem (TME) komplikasyonları sayılabilir; bu durumların herhangi biri revizyon cerrahisi ihtiyacını doğurabilir.

Alternatifler

Ortognatik Cerrahiye Alternatifler Nelerdir?

Çene ameliyatını öncelikli olarak estetik kaygılarla düşünüyorsanız, çok daha az iyileşme süreci gerektiren ve daha az invaziv seçenekler mevcuttur.

Çene ucunun şekli, kayan genioplasti adı verilen bir prosedürle ya da implantlar veya çene bölgesi dolgusu için onaylanmış Juvéderm Voluma gibi enjekte edilebilir dolgu maddeleri kullanılarak değiştirilebilir.

Ciddi boyutta olmayan çene sorunlarında, bir ortodontist; azı dişlerini çekerek ve ardından ön dişleri içe doğru kaydırmak için diş teli uygulayarak öne çıkmış bir çenenin görünümünü iyileştirebilir. Bu yaklaşım yalnızca hafif düzeydeki yüz veya diş uyumsuzluklarında uygun bir seçenektir.

Geri çekik çene sorunu da kayan genioplasti veya çene implantı yerleştirilmesi yoluyla ele alınabilir.

Sikca Sorulan Sorular