Nedir?

Gastrik sleeve ameliyatı nedir?

Gastrik sleeve ameliyatı, midenin %85-90'ını çıkararak geriye dar, dikey ve tüp şeklinde bir mide bırakan bir kilo verme prosedürüdür. Bu yeni mide yapısına genellikle "sleeve" (kılıf) adı verilir.

Vertikal sleeve gastrektomi (VSG) olarak da bilinen bu prosedür, mideyi yaklaşık bir muz büyüklüğüne ve şekline getirecek biçimde yeniden yapılandırır. Çıkarılan mide dokusu, karın bölgesindeki küçük bir kesi aracılığıyla dışarı alınır.

Ameliyatın ardından öğün kapasitesi önemli ölçüde azalır; tipik olarak dört ila altı su bardağı olan mide hacmi, yaklaşık 60-120 ml'ye (2-4 oz) düşer. Bu azalan besin alımı, kalori tüketimini düşürerek kilo kaybını destekler.

Gastrik sleeve ameliyatından sonra mide asit üretmeye devam eder; ancak midenin kasılma ve sindirim işlevi değişir. Bu nedenle besinler bağırsaklara geçerken daha az parçalanmış hâlde ilerleyebilir; bu durum öğünler arasındaki tokluk hissinin daha uzun sürmesine yardımcı olur.

Ameliyat aynı zamanda midenin kubbe şeklindeki üst bölümü olan fundusun çıkarılmasıyla açlık hissini de azaltır. Böylece vücudun "açlık hormonu" olarak bilinen iştah düzenleyici hormon ghrelin üretimi önemli ölçüde düşer.

Nasıl Yapılır?

SADI-S kilo verme ameliyatı diğerlerinden nasıl farklıdır?

SADI-S (sleeve gastrektomi ile birlikte tek anastomozlu duodenal-ileal bypass), sleeve gastrektomiyi duodeno-ileal bypass ile birleştiren ve duodenal switch'in bir varyasyonu olan bir yöntemdir. Bu kombinasyon iki farklı mekanizma üzerinden çalışır: hem yiyebileceğiniz besin miktarını kısıtlar hem de vücudunuzun emdiği kalori ve besin miktarını azaltır. Özellikle daha önce sleeve gastrektomi geçirmiş ve revizyon ameliyatı düşünen hastalar için umut verici sonuçlar ortaya koyan bu teknik, giderek daha fazla ilgi görmektedir. Prosedürün mıknatıs destekli yeni bir versiyonu da geleneksel yöntemlere kıyasla daha düşük komplikasyon profili nedeniyle dikkat çekici bir seçenek olarak öne çıkmaktadır.

SADI-S hâlâ görece nadir uygulanan bir yöntem olmakla birlikte, daha fazla merkezin bu ameliyatı sunmaya başlaması ve hasta farkındalığının artmasıyla birlikte popülaritesi giderek yükselmektedir. Tek başına sleeve gastrektomi ile karşılaştırıldığında, SADI-S genel olarak daha üstün kilo kaybı sonuçları sağlar; ancak hastada asit reflüsü bulunması durumunda Roux-en-Y gastrik bypass daha uygun bir tercih olabilir. SADI-S aynı zamanda geleneksel duodenal switch'e kıyasla diyabetin uzun vadeli remisyonunda da daha iyi sonuçlar göstermektedir.

Ameliyata hazırlık süreci çoğunlukla semaglutid gibi bir GLP-1 ilacıyla başlar; bu ilaçlar hastalara cerrahi öncesinde kilo verme sürecini başlatmada yardımcı olabilir. Giderek daha fazla hasta, GLP-1 ilaçlarının hem ulaşılabilecek kilo kaybı miktarı hem de sonuçların kalıcılığı açısından sınırlılıklarının farkına varırken, pek çoğu SADI-S gibi cerrahi seçeneklere yönelmektedir. SADI-S, fazla kilonun yüzde seksenine kadarının — hatta zaman zaman daha fazlasının — kaybedilmesini sağlayabilir; bazı hastalarda fazla kilonun neredeyse tamamı verilebilmektedir. Ameliyat sonrasında kalıcı sonuçların korunması için yağ kaybını optimize ederken yağsız kas kütlesini korumaya veya artırmaya odaklanan uzun vadeli protokoller, tedavi sürecinin önemli bir bileşenini oluşturmaktadır.

Her hasta için tek bir doğru çözüm yoktur. Metabolik hastalığı olan ya da sleeve gastrektomi sonrasında ciddi kilo geri alımı yaşamış bireyler için SADI-S uygun bir yol olabilir. Pek çok hasta için ise sağlam bir destek planıyla birlikte sleeve gastrektomiyle başlamak hâlâ doğru yaklaşım olmaya devam etmektedir. Bunun yanı sıra, yalnızca tek bir teknik uygulayan bir uzman yerine birden fazla bariatrik prosedür konusunda deneyimli bir uzmanla görüşmek büyük önem taşır; bu sayede hangi seçeneğin bireysel ihtiyaçlarınıza en uygun olduğuna dair daha tarafsız bir değerlendirme yapılabilir.

Herhangi bir bariatrik prosedür öncesinde kapsamlı bir cerrahi öncesi değerlendirme yapılması zorunludur; zira her hastanın sağlık durumu, hedefleri ve risk faktörleri birbirinden farklıdır ve bunların titizlikle ele alınması gerekmektedir.

Artıları ve Eksileri

Gastrik sleeve ameliyatının artıları ve eksileri nelerdir?

Artılar
- Sleeve gastrektomi, mideyi önemli ölçüde küçülterek diğer kilo verme yöntemlerinin başarısız kaldığı durumlarda bile ciddi kilo kaybı sağlar.
- Ameliyat sonrasında hastaların büyük çoğunluğu açlık hissinde belirgin bir azalma yaşar.
- Anlamlı düzeyde kilo vermek; tip 2 diyabet, yüksek tansiyon, hipertansiyon, kalp hastalığı, yüksek kolesterol, eklem ağrısı, yağlı karaciğer hastalığı, osteoartrit ve uyku apnesi gibi obeziteye bağlı pek çok sağlık sorununun çözümüne katkıda bulunabilir.
- Gastrik bypass ile karşılaştırıldığında daha az karmaşık bir operasyondur ve iyileşme süreci daha hızlıdır.
- Hastalar; diyabet, uyku apnesi ve eklem ağrısı gibi rahatsızlıklarda iyileşme veya tam düzelme yaşayabilir. Bunun yanı sıra zamanla daha iyi bir kardiyovasküler sağlık, daha düşük kalp krizi ve inme riski ile bazı kanser türlerine karşı azalmış risk gibi faydalar da elde edilebilir.
- Pek çok hasta için iyileşmiş doğurganlık da önemli bir ek fayda olarak öne çıkmaktadır.
- Sleeve gastrektomi geçiren bireylerin büyük çoğunluğu, hem fiziksel hem de zihinsel açıdan genel yaşam kalitelerinde anlamlı iyileşmeler bildirmektedir.

Eksiler
- Gastrik sleeve ameliyatı, ciddi riskler ve olası komplikasyonlar barındıran büyük bir cerrahi girişimdir.
- Ameliyat geri döndürülemez niteliktedir ve kalıcı sağlıklı yaşam tarzı değişiklikleri benimsenmediği takdirde uzun vadeli kilo verme sonuçları garanti değildir. JAMA Surgery dergisinde 2015 yılında yayımlanan bir araştırma, beş yılın ardından hastaların %38'inin fazla kilolarının yarısını bile vermediğini ya da koruyamadığını ortaya koymuştur.
- Önemli miktarda kilo vermek, fazla deri oluşumuna yol açabilir. Pek çok kişi bu durumu tedavi ettirmemeyi tercih etse de rahatsızlık yaşayanlar için vücut germe ameliyatı gerekebilir.
- Ameliyat, asit reflüsü ve mide yanmasını şiddetlendirebilir; bu nedenle ciddi Gastroözofageal Reflü Hastalığı (GÖRH) olan hastalar için gastrik bypass daha uygun bir seçenek olarak değerlendirilir.
- Ameliyat genel anestezi altında gerçekleştirilir ve bu durum kendi içinde riskler taşır; ayrıca genellikle bir gecelik hastane yatışı gerektirir.
- Uzun vadede kiloyu korumak, beslenme ve yaşam tarzı değişikliklerine ömür boyu bağlılık gerektirir.
- Tüm obezite ameliyatı türleri, Wegovy, Ozempic veya diğer semaglutid bazlı tedaviler gibi yeni nesil kilo verme ilaçlarına kıyasla genellikle daha yüksek maliyetlidir.

Kimler İçin Uygun?

Mide Küçültme Ameliyatı İçin Uygun Adaylar

Bu prosedür için uygun adaylar, genel olarak en az 30 vücut kitle indeksine (VKİ) sahip olan ve buna ek olarak diyabet, yüksek tansiyon veya uyku apnesi gibi eşlik eden (komorbid) sağlık sorunları bulunan kişilerdir. Geleneksel klinik kriterlere göre, ameliyata uygunluk için en az bir komorbid durumla birlikte 35-39 arasında bir VKİ ya da komorbidite olmaksızın 40 ve üzeri bir VKİ gerekmektedir. Amerikan Metabolik ve Bariatrik Cerrahi Derneği (ASMBS) üyeleri, daha fazla hastanın bu tedaviye erişebilmesi için çalışmalarını sürdürmektedir. Son dönemde yapılan araştırmalar ise komorbid bir durumu olan ve VKİ'si 30 ile 35 arasında bulunan hastalar için de bu prosedürün makul bir seçenek olabileceğini öne sürmektedir.

Hazırlık

Mide Küçültme Ameliyatına Nasıl Hazırlanılır?

Ameliyat öncesinde, halihazırda kullandığınız tüm reçeteli ilaçları, reçetesiz satılan ilaçları, takviyeleri, vitaminleri, mineralleri ve bitkisel ürünleri içeren eksiksiz bir liste sunmanız istenecektir. Sağlık ekibiniz, ameliyatı olumsuz etkileyebilecek veya ameliyata engel teşkil edebilecek ürünleri bu liste üzerinden belirleyecektir.

Eve dönüş için önceden ulaşım ayarlayın ve iyileşme sürecinin ilk birkaç günü için yardım alacağınız kişileri organize edin. Süreç boyunca sizi destekleyecek bir aile ve arkadaş çevresine sahip olmanız güçlü bir şekilde tavsiye edilmektedir.

Ameliyat komplikasyonlarını en aza indirmek için, prosedürden en az dört ila sekiz hafta önce sigarayı bırakmanız gerekmektedir; bu kapsama nikotin bantları, elektronik sigara ürünleri ve nikotin sakızı da dahildir. Kanda nikotin testi yapılabileceğinden, sigarayı bırakma konusunda gerçek anlamda kararlı olmanız büyük önem taşımaktadır.

Herhangi bir diyabet türü için ilaç kullanıyorsanız, insülin veya ağız yoluyla alınan ilaç dozlarının uygun şekilde düzenlenebilmesi için ameliyat öncesinde aile hekiminiz veya endokrinologunuzla koordineli bir şekilde hareket edin.

Ameliyat öncesinde bir diyetisyenle görüşecek ve düzenli bir egzersiz programına başlamanız önerilebilecektir. Duygusal yeme alışkanlıklarını ele almak amacıyla bir terapistten destek almanız da değerlendirmeye alınması gereken bir seçenektir.

Son olarak, iyileşme sürecinin sağlıklı ilerleyebilmesi için işten yeterli süre izin almayı planlayın. İyileşme süreleri kişiden kişiye farklılık göstermektedir; bazı bireyler birkaç hafta içinde normal aktivitelerine dönerken, diğerleri kendilerini hazır hissetmeden önce tam bir aya ihtiyaç duyabilmektedir.

Detaylar

Mide Küçültme (Sleeve Gastrektomi) Ameliyatı Nasıl Gerçekleştirilir?

Bu minimal invaziv kilo verme ameliyatı, cerrahi ortamda genel anestezi altında uygulanır; yani işlem boyunca tamamen uykuda olursunuz. Prosedür genellikle yaklaşık bir saat sürer.

- Anestezi etkisini gösterdikten sonra cerrah, üst karın bölgesinde dört ya da beş küçük kesi yaparak işleme başlar.
- Karın boşluğunu görüntülemek amacıyla laparoskop adı verilen küçük bir kamera yerleştirilir; diğer kesilerden ise küçük cerrahi aletler sokulur.
- Doğru miktarda mide dokusunun korunmasını sağlamak için boyutlandırma kılavuzu işlevi gören, buji adı verilen uzun ve esnek bir tüp de yerleştirilir.
- Cerrah ardından midenin büyük bir bölümünü çıkararak geride muz şeklinde küçük bir mide torbası bırakır. Ameliyat sırasında hiatal herni tespit edilirse aynı seansta onarılır; bu durum toplam ameliyat süresine genellikle yaklaşık 20 dakika ekler.
- Kesiler kapatıldıktan sonra iyileşme alanına alınırsınız. Tıbbi ekibin olası komplikasyonları takip edebilmesi için genellikle bir gecelik hastanede kalış gereklidir.

Sleeve boyutunu ameliyat öncesinde uzmanınızla konuşmanız önemlidir. Gereğinden büyük bir sleeve, uzun vadeli sonuçları olumsuz etkileyebilir. Sleeve zamanla doğal olarak bir miktar genişleyeceğinden, aşırı yeme yoluyla üzerine fazla yük bindirilmemesi de bir o kadar önem taşımaktadır.

İyileşme Süreci

Mide Tüpü Ameliyatı Sonrası İyileşme Süreci Ne Kadar Sürer? Ameliyattan sonraki ilk ay boyunca iki ila dört hafta işten izin almanızı ve ağır fiziksel aktivitelerden kaçınmanızı öneririz. Ameliyat günü bir miktar rahatsızlık hissedilebilir; ancak çoğu hasta ertesi gün hareket edebilir duruma gelir. Yoğun bir karın egzersizinin ardından hissedilene benzer bir ağrı ve gerginlik olabilir, fakat bu ağrı genellikle tolere edilebilir düzeydedir. Hastaların büyük çoğunluğu sıvı içebildiği ve hareket edebildiği için kısa süre içinde taburcu edilir. Cerrahınız, yaşam tarzı ve beslenme değişikliklerini kapsayan ayrıntılı iyileşme talimatları sunacaktır. Sık yapılan öneriler şunlardır: - İki haftalık sıvı diyetle başlayın. Kusma yaşanırsa dört saat bekleyin, ardından şekersiz bir sıvıyı küçük yudumlarla içmeyi deneyin. Sıvıyı tutabiliyorsanız püre kıvamındaki besinler dahil sıvı almaya devam edebilirsiniz. Kusma devam ederse cerrahınızla iletişime geçin.

Sikca Sorulan Sorular