Nedir?

Diş Kemiği Grefti Nedir?

Diş kemiği grefti, genellikle eksik dişler veya diş eti enfeksiyonu (periodontal hastalık) nedeniyle oluşan çene kemiği kayıplarını onarmak amacıyla uygulanan cerrahi bir işlemdir. Bu prosedür; bozulmuş ya da zayıflamış çene kemiğinin yeniden yapılandırılmasını veya nakledilen çeşitli kemik materyalleri kullanılarak yeni kemik oluşumunun teşvik edilmesini kapsar.

Donör kemik; hastanın kendi vücudunun başka bir bölgesinden (otojenik kemik), bir kadavradan (allojenik kemik) ya da sığır dokusundan (xenojenik kemik) elde edilebilir. Alternatif olarak sentetik kemik greft materyalleri de kullanılabilmektedir.

Daha nadir görülen bir yöntem olarak, greft materyali çekilen dişlerden (dentin) elde edilebilir; ancak araştırmalar, bu yaklaşımın yaygın olarak kullanılan diğer greft türlerine kıyasla herhangi bir üstünlük sağlamadığını ortaya koymaktadır.

Diş kemiği grefti, diş kaybı veya çekimi sonrasında uygulandığında bu işlem "soket koruma" olarak adlandırılır. Bu teknik, mevcut kemiğin genişliğini ve yüksekliğini korumak ve gelecekte yerleştirilecek dental implantın titanyum vidaları ile kronuna yeterli destek sağlamak amacıyla kullanılır.

Diş çekiminin ardından soket koruma işlemi yapılmazsa, o dişi daha önce destekleyen kemik erimaya başlayabilir. Böyle bir durumda, yeterli kemik hacmini yeniden kazandırmak için "ridge augmentasyon" ya da rehberli kemik rejenerasyonu (GBR) olarak bilinen daha kapsamlı bir prosedüre başvurulması gerekecektir.

Artıları ve Eksileri

Diş Kemiği Grefti: Avantajlar ve Dezavantajlar

Avantajlar
- Kemik ve diş kaybı, ağız bölgesinin içe çökmesine yol açarak yüz görünümünü olumsuz etkileyebilir; kaybedilen kemiğin yeniden kazandırılması genel yüz yapısının iyileştirilmesine yardımcı olur.
- Diş kemiği grefti, çene kemiğini güçlendirerek ve risk altındaki dişleri stabilize ederek ileri düzey diş kayıplarının önüne geçebilir.
- İşlem sırasında ve sonrasında yaşanan rahatsızlık genellikle minimal düzeyde kalır.
- Sentetik kemik greft materyalleri, ret reaksiyonu riski taşımaz.

Dezavantajlar
- Diş kemiği greftlemesinin olası yan etkileri ve komplikasyonları arasında enfeksiyon veya apse oluşumu, sinir hasarı ve sinüsle ilgili sorunlar yer alabilir.
- Greft öncesinde diş çekimi yapılmışsa, çekimden üç ila dört gün sonra gelişebilen kuru soket riski söz konusudur.
- Tek bir greft her zaman yeterli olmayabilir; bazı vakalarda greft başarısızlığı ihtimali de göz ardı edilmemelidir.

Öneri: Diş kemiği greftleme işlemi pek çok nitelikli diş hekimi tarafından uygulanabilmekle birlikte, bu alanda daha fazla deneyime sahip olan ve olası komplikasyonları daha etkin biçimde yönetebilen uzmanlar tercih edilmelidir.

Kimler İçin Uygun?

Aşağıdaki durumlarda bir ağız cerrahı genellikle kemik grefti uygulayabilir:
- Enfeksiyon veya daha önce çekilmiş dişler nedeniyle kemik kaybı yaşandıysa
- Periodontal hastalık nedeniyle diş etlerinde çekilme meydana geldiyse
- Kalan kemik dokusu görece sağlıklıysa
Önemli düzeyde kemik kaybı yaşadıysanız ve dental implant uygulaması planlanıyorsa, işleme geçmeden önce kemik greftinin başarılı olduğunu doğrulamak için bir yıla kadar beklemeniz gerekebilir.

Detaylar

Diş Kemiği Greft Cerrahisi Sırasında Neler Olur?

Diş kemiği greftleme işlemi genellikle yaklaşık 45 dakika sürer ve bir diş hekimi ya da ağız cerrahının muayenehanesinde gerçekleştirilir.

Öncesinde yapılan ilk konsültasyonda ağız cerrahı, işlemi ayrıntılı biçimde açıklar, ağzı muayene eder, röntgen çeker ve yalnızca lokal anestezinin yeterli olup olmayacağını ya da sedasyon gerekip gerekmediğini değerlendirir. Greft öncesinde ikiden fazla diş çektirecek olan hastalar için intravenöz (IV) sedasyon daha konforlu bir seçenek olabilir. Bu karar genellikle hastanın kaygı düzeyine, greft öncesinde çekilecek diş sayısına ve işlemin genel karmaşıklığına göre belirlenir.

Ameliyat günü önce anestezi uygulanır. Anestezi etkisini gösterdikten sonra cerrah, çekilmesi gereken dişleri çıkarır; ardından alttaki kemiğe ulaşmak için dişetinde bir kesi yapar ve enfekte dokuları temizler.

Greft için hastanın kendi kemiği kullanılacaksa, sağlıklı kemik materyali elde etmek amacıyla çenedeki veya vücudun başka bir bölgesindeki donör alandan — kalça kemiği sık başvurulan bir kaynak olup — ikinci bir kesi yapılır.

Elde edilen veya hazırlanan kemik materyali, kemik kaybının yaşandığı bölgeye nakledilir. Dişeti dokusunun kemik greft alanına doğru büyümesini önlemek için üzerine bir kollajen membran yerleştirilir ve dişeti dikişle kapatılır.

Hasta sedasyondan uyandıktan sonra, taburculuk sonrası bakım talimatlarıyla birlikte eve gönderilir. Sedasyon sonrasında uyuşukluk ve baş dönmesi beklenen bir durum olduğundan, hastanın eve dönüşü için önceden bir refakatçi ayarlaması büyük önem taşır.

İyileşme Süreci

İyileşme Sürecinde Neler Beklenmelidir?

Diş kemiği greft ameliyatının ardından iki ila üç günlük bir dinlenme süreci planlamanız önerilir; ancak tam iyileşme çok daha uzun sürecektir. Şişlik genellikle işlemden sonraki üç ila dördüncü günlerde en yüksek seviyeye ulaşır ve iki ila üç gün içinde büyük ölçüde geçer. Eriyen dikişler ise yaklaşık bir hafta içinde kendiliğinden çözülür.

İlk birkaç gün yalnızca sıvı gıdalarla beslenmeniz, ardından sonraki iki hafta boyunca yumuşak gıdalara geçmeniz önerilir. İçeceklerinizi pipet kullanarak içmekten kaçının; pipet kullanımının yarattığı emme etkisi greftin yerinden oynamasına ve ek kanamaya yol açabilir.

Eğer işlem sırasında diş çekimi de gerçekleştirildiyse, kuru soket riskini azaltmak için size özel gargara talimatları verilecek ve enfeksiyona karşı koruma sağlamak amacıyla genellikle antibiyotik tedavisi başlatılacaktır.

İşlemden sonraki en az 10 gün boyunca egzersiz yapmaktan kaçının; zira kalp atış hızının yükselmesi kanama riskini artırabilir.

Ne Kadar Sürer?

Diş kemiği grefti ağrısı ne kadar sürer?

Zamanında yerleştirilen bir diş implantıyla desteklendiğinde, düzenli ağız hijyeni ve genel olarak iyi bir ağız sağlığıyla birleştiğinde, greftlenen kemik 20 ila 30 yıl boyunca canlılığını koruyabilir. Araştırmalar, implant stabilitesinin; greft için kullanılan kemik materyalinin türü, hastanın yaşı ve cinsiyeti ile implantın yerleştirildiği bölge gibi çeşitli faktörlerden etkilendiğini ortaya koymaktadır. Kemik grefti işleminin ardından bir yıl içinde implant yerleştirilmezse, yeniden oluşan kemik tekrar bozulmaya başlar ve artık bir implantı taşıyamaz hale gelir; bu durumda ikinci bir greft uygulaması kaçınılmaz olur.

Sonuçlar

Diş Kemiği Greft Ameliyatından Ne Zaman Sonuç Alırsınız?

Diş kemiği grefti sonrasında yüzde meydana gelen değişiklikler genellikle oldukça sınırlıdır. Nakledilen veya sentetik greft materyalinin kemik büyümesini desteklemeye ve doğal kemiği yeniden oluşturmaya başlaması için en az altı ay gerekmektedir. Daha belirgin sonuçlar ise çoğunlukla dental implant yerleştirildikten sonra ortaya çıkar.

Greft başarısız olursa birden fazla prosedür gerekebilir. Duruma bağlı olarak, istenen sonuca ulaşmak amacıyla aynı bölgeye birkaç kez greft uygulaması yapılması mümkündür.

Alternatifler

Diş Kemiği Greft Cerrahisine Alternatifler Nelerdir?

Bir diş kaybedildiğinde veya çekildiğinde, kemik grefti ve dental implant yerine alternatif olarak diş köprüsü uygulanabilir. Bu yöntemde, kayıp dişin iki yanındaki iki veya daha fazla doğal diş ya da implant, protez dişi taşıyan dayanak noktaları olarak işlev görür; bu destek dişlerin üzerine kronlar yerleştirilir.

Pek çok farklı köprü türü mevcuttur; bunların büyük çoğunluğu porselen veya metal altyapıdan oluşmaktadır. Dental implantların yaygınlaşmasıyla birlikte köprü uygulamaları giderek daha az tercih edilir hale gelmiştir. Bunun başlıca nedeni, köprünün tek bir implant yerine üç ayrı kron gerektirmesidir. Bunun yanı sıra köprünün altını temizlemek oldukça güçtür ve implantlar genellikle daha uzun ömürlüdür. Ayrıca şunu da belirtmek gerekir: Köprü yaptırmış bir hasta daha sonra implant uygulamasına geçmek isterse, orijinal diş yuvası artık mevcut olmadığından kemik yeniden yapılandırması çok daha karmaşık ve maliyetli bir hal alabilir. Bununla birlikte, sigara kullanan ya da komşu dişleri zaten sorunlu olan hastalar için diş köprüsü hâlâ uygun bir seçenek olabilir.

Diş eti hastalığına bağlı kemik kaybı söz konusu olduğunda ise LANAP (Lazer Destekli Yeni Bağlantı Prosedürü) değerlendirilebilecek bir alternatif yöntemdir. Bu teknikte, periodontal hastalık tedavisinde endike olan PerioLase MVP-7 adlı Nd:YAG dental lazer kullanılmaktadır. Lazer ışını, diş eti hasarına yol açan bakterileri ortadan kaldırırken kök hücreleri de uyararak yeni doku, kollajen ve kemik oluşumunu destekler.

Sikca Sorulan Sorular